Film

Belgische ‘Jeanne Dielman’ is beste film aller tijden

Het British Film Institute (BFI) laat al sinds 1952 om de tien jaar een schare kenners hun top tien oplijsten van beste films aller tijden. Donderdag raakte via hun filmblad Sight & Sound bekend dat na de meest recente bevraging Jeanne Dielman van de Brusselse Chantal Akerman die toonaangevende rangschikking aanvoert.

Je hebt enquêtes online, aan de supermarkt, op het vliegtuig. En je hebt bevragingen zoals het gerenommeerde British Film Institute die tienjaarlijks uitvoert. Daar gaan speculaties aan vooraf, maar ook verhitte discussies en een reikhalzen dat zelfs buitenstaanders nerveus kan maken. Het is dan ook een referentiepunt voor filmliefhebbers.

In 2012 was die bevraging nog nieuws toen Vertigo van Alfred Hitchcock helemaal bovenaan opdook. Tot dan had steeds de Orson Welles-klassieker Citizen Kane de lijst getrokken. Tien jaar later staat alweer een andere film op kop, zo bleek donderdagavond. Het is de Belgische Chantal Akerman (1950-2015) die haar Jeanne Dielman tot beste film aller tijden gekroond weet. Dat werd bekendgemaakt op de website van Sight & Sound, het magazine van het British Film Institute.

Aardappelen schillen

Jeanne Dielman, 23 Quai du Commerce, 1080 Bruxelles, zoals de film uit 1975 voluit heet, is trage cinema over drie dagen uit het routineuze leven van een Brusselse weduwe (gespeeld door Delphine Seyrig). Ze voert huishoudelijke taken uit – op het affichebeeld zie je haar aardappelen schillen – en elke namiddag ontvangt ze een andere man. Zo voorziet ze in het levensonderhoud van haar en haar zoon (de rol van de latere theatermaker Jan Decorte).

Met Jeanne Dielman legde Akerman destijds de vinger op een sociale realiteit. Niet alleen door het in beeld brengen van dat eentonige bestaan van deze huisvrouw, maar ook met de moord die ze uiteindelijk pleegt (met een schaar nog wel). Dit is het geweld dat vrouwen dagelijks wordt aangedaan, reveleerde de maakster. Ze was amper 25 toen ze deze cultfilm draaide.

Bij het brede publiek is het misschien geen titel die bekend in de oren klinkt. In cinefiele kringen staat die meer dan drie uur durende film al langer hoog aangeschreven. De statische en frontale manier waarop het wedervaren van Jeanne Dielman in beeld komt, net als het tonen van het verstrijken van de tijd, was vernieuwend en invloedrijk. Filmmakers als Michael Haneke en Gus Van Sant geven aan schatplichtig te zijn aan Akerman.

Met dank aan streaming

Het was trouwens geen select clubje aan wie het British Film Institute de vraag naar een top tien voorlegde. Meer dan 1600 internationale critici, schrijvers, academici, curatoren etc. namen deel aan de bevraging. Hoofdredacteur Mike Williams wijt de nieuwe titel bovenaan aan ‘streaming en digitale communicatie die kansen geven aan stemmen en films die voordien door minder mensen bekeken waren’.

Jeanne Dielman, 23 Quai du Commerce, 1080 Bruxelles is bij ons te bekijken via de platformen Avila en mylum.tv.

Wist je dat je ook zonder abonnement elke maand 3 betalende  plus-artikels kunt lezen?

Meld je aan en lees gratis ›

Vul je e-mailadres en wachtwoord in

Aangeboden door onze partners
Aangeraden
Niet te missen