camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

 biologie

Ook een schildpad maakt geluid

Van hagedissen en schildpadden werd altijd gedacht dat ze geen geluid maken. Dat klopt niet. Wetenschappers namen geluiden op van 53 ‘stille’ diersoorten.

vrijdag 28 oktober 2022 om 16.59 uur

Schildpadden maken wel degelijk harmonische keelgeluiden, blijkt uit onderzoek.  getty

Ook schildpadden communiceren met geluid, net als wormsalamanders, brughagedissen en de Zuid-Amerikaanse longvis. Tot nu toe was van deze dieren niet of nauwelijks bekend dat ze akoestische signalen gebruiken om met soortgenoten contact te leggen, maar nu heeft een internationaal team van biologen de vocalisaties opgenomen en waar mogelijk aan gedrag gekoppeld.

In Nature Communications schrijven de onderzoekers deze week hoe hun bevindingen ook nieuw licht werpen op de evolutie van akoestische communicatie bij een grote groep gewervelden: die zou ten minste 407 miljoen jaar geleden zijn ontstaan.

Ook een schildpad maakt geluid, luister maar. De Standaard

Geluidssignalen dienen in het dierenrijk verschillende doelen, van het versieren van een partner tot het zorgen voor jongen of het wegjagen van een vijand. Van veel gewervelden met longen is bekend dat ze complexe geluiden kunnen produceren, denk bijvoorbeeld aan veel zoogdieren, vogels, krokodillen en kikkers. Die geluiden ontstaan doordat ze vanuit de longen lucht omhoogduwen langs structuren als het strottenhoofd.

Harmonische keelgeluiden

Maar er zijn ook andere gewervelden met longen die aanzienlijk stiller zijn, zoals hagedissen, salamanders en schildpadden, en waarvan soms wordt gedacht dat ze überhaupt geen geluid maken of die geluiden alleen inzetten om zich te verdedigen tegen andere diersoorten.

Van 53 van die ‘stille’ diersoorten (50 schildpadden, 1 longvis, 1 brughagedis en 1 wormsalamander) hebben de onderzoekers nu toch geluidsopnames gemaakt. Daaruit blijkt dat ze wel degelijk harmonische keelgeluiden maken. Ook andere geluiden werden geregistreerd, zoals ratelen met de staart of schuren met het schild, maar die mechanische geluiden werden niet beschouwd als communicatie.

Sommige van de bestudeerde schildpadden produceerden wel vijftien verschillende roepen, die onder meer duidelijk gekoppeld waren aan zorg voor de jongen. Uit literatuuronderzoek bleek dat ook andere minder luidruchtige soorten, waaronder 29 salamandersoorten, in staat zijn tot vocalisatie.

Door data uit het experimentele onderzoek en het literatuuronderzoek te combineren met gegevens over de meer ‘luidruchtige’ soorten (waaronder dus de vogels en de kikkers) kwamen de biologen tot een overzicht van meer dan 1.800 geluidproducerende gewervelde dieren met longen. Ze vermoeden dat het vermogen tot akoestische communicatie al bestond in de laatste gemeenschappelijke voorouder van al die gewervelden. Die leefde zo’n 407 miljoen jaar geleden.

Of, speculeren ze, misschien heeft de communicatie zelfs een gemeenschappelijke oorsprong met de geluidssignalen die vissen met hun zwemblaas maken, en ontstond het gebruik van akoestische communicatie nóg vroeger in de evolutie, rond 550 miljoen jaar geleden.

Aangeraden

Niet te missen