camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

4 vragen dure energie

Prijsplafond gereduceerd tot precisiewapen

De Europese Raad belast de ministers van Energie en de Europese Commissie met de uitwerking van een tijdelijke prijscorridor. Maar die zal niet voor algemeen gebruik zijn.

vrijdag 21 oktober 2022 om 18.19 uur

Charles Michel.  belga

1. Wat hebben de EU-leiders precies beslist?

Het werd nachtwerk, maar de Europese regeringsleiders hebben een akkoord bereikt over een reeks maatregelen om de energieprijzen verder te doen dalen. Het gaat om een pakket maatregelen waarbij de Europese lidstaten voor minstens 15 procent van hun opslagcapaciteit van gas een groepsaankoop organiseren. Het mag ook meer zijn.

De werking van de gasmarkt is helemaal afgestemd op de Nederlandse TTF-beurs, die vooral op pijpleidinggas is gefocust. Die wordt herzien nu pijpleidingen niet meer die dominante rol spelen als voor de oorlog in Oekraïne.

Een tijdelijk kader moet de prijs van gas voor elektriciteitsproductie beperken, maar dat voorstel lijkt grotendeels uitgekleed. Er worden allerlei voorwaarden aan gekoppeld, een kosten-batenanalyse inbegrepen.

En vooral: in de conclusies staat een passage om de prijs van gas op de beurs te beperken tijdens periodes van excessieve gasprijzen. Daarvoor moeten de Europese ministers van Energie en de Europese Commissie een ‘tijdelijke, dynamische prijscorridor’ uitwerken, die de vraag naar gas niet mag verhogen en de bevoorradingszekerheid niet mag hypothekeren.

   • Macron: ‘Het is niet goed als Duitsland zich isoleert’

Een dergelijke corridor komt neer op een prijsplafond dat meebeweegt met de prijzen op de Aziatische markten. Maar het woord prijsplafond is taboe verklaard om andere lidstaten niet voor het hoofd te stoten.

2. Heeft zo’n prijsplafond nog zin nu de gasprijzen dalen?

De vraag is inderdaad hoever die prijscorridor nog zal dragen. De gasprijs op de TTF-beurs is al meer dan gehalveerd tegenover de piek van eind augustus. Vrijdag werd er verhandeld tegen prijzen rond 115 euro, een pak minder dan het record van 350 euro per MWh dat op 26 augustus werd behaald.

Nederland en Duitsland blijven tegenstander van een ingreep die een te algemene toepassing zou krijgen. Onder hun druk is het prijsplafond dat uit de Europese Raad is gekomen, herleid tot een ’precisiewapen’ dat vooral bedoeld is om speculatie te stoppen en de hoge pieken in de gasprijs, zoals afgelopen augustus, eruit te halen. Mogelijk begin november zou er al een voorstel op tafel kunnen liggen.

De bedoeling is dat de Europese ministers van Energie daar vanaf volgende week dinsdag een zo breed mogelijk draagvlak voor zoeken. Als dat niet lukt, kan er opnieuw een Europese Raad bijeengeroepen worden waar unaniem wordt beslist. Maar volgens de Duitse kanselier Olaf Scholz is de kans klein dat het zover komt.

3. Komt de energiebevoorrading in gevaar?

Dat is het belangrijkste bezwaar van de tegenstanders. Een prijsplafond of -corridor moet goed werken, anders dreigt het inderdaad de energiebevoorrading te verstoren. Bij een te lage prijs wenden lng-tankers gewoon de steven om lucratievere oorden op te zoeken. De prijzen op de Aziatische beurzen lagen enkele maanden geleden een pak lager dan die in Europa, maar dat verschil is veel kleiner geworden.

Het verschil is dat we dan wel gewapend zijn als de gasbeurzen opnieuw doldraaien. Er ligt nu tenminste ‘een pistool op tafel’, zoals dat in Belgische kringen wordt omschreven.

4. Is dit nu een overwinning voor België?

Het vel van de beer is al eens verkocht toen het dier nog springlevend was. Minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) communiceerde in september al eens erg voortvarend over het prijsplafond. Dat maakt dat premier Alexander De Croo (Open VLD) en Van der Straeten zelf erg voorzichtig zijn geworden. Beiden ijveren wel al maanden voor een prijsplafond. Waar dat aanvankelijk geen kans maakte, heeft het nu toch al de conclusies van de Europese Raad gehaald.

Dat België, samen met Italië vooral, zo’n prominente rol kan spelen in het Europese debat, heeft het volgens de regering ook te danken aan de lng-terminal in Zeebrugge. Die terminal speelt een cruciale rol in de bevoorrading van Duitsland.

België kan daar iets tegenover zetten en doet dat ook. Wij willen solidair zijn met landen waar gas schaars dreigt te worden, maar we verwachten dan ook solidariteit op het vlak van de prijs, klinkt het.

Maar een doorbraak is er nog niet. Er zijn wel signalen aan Duitse kant dat zij bereid zijn om een prijsplafond een kans te geven. Het is in elk geval niet de bedoeling om Duitsland aan de kant te schuiven door met een gekwalificeerde meerderheid in de energieraad beslissingen te forceren.