Foto:  AP

Zweedse premier Magdalena Andersson dient ontslag in na rechtse overwinning

In Zweden heeft premier Magdalena Andersson haar ontslag ingediend. Ze geeft de overwinning van het rechtse blok bij de parlementsverkiezingen toe.

Het sociaaldemocratische SAP van premier Magdalena Andersson mag dan wel als grootste partij uit de bus zijn gekomen in de Zweedse parlementsverkiezingen, het rechtse blok heeft gewonnen. Dat gaf de premier woensdagavond toe, nadat zo goed als alle stemmen waren geteld van de stembusgang die zondag plaatsvond. De rechtse coalitie –bestaande uit de Zwedendemocraten, de Gematigde Partij, de Christen-Democraten en de Liberalen– haalde 176 zetels, terwijl de centrumlinkse partijen, waartoe Andersonss partij behoort, eindigden op 173 zetels. De uitslag moet nog officieel bevestigd worden.

Premier Magdalena Andersson, die vorig jaar aantrad als eerste vrouwelijke premier van Zweden, heeft genoeg gezien en kondigde op een persconferentie haar ontslag aan. ‘In het parlement hebben ze één of twee zetels voorsprong,’ zei de premier over het rechtse blok. ‘Het is een dunne meerderheid, maar het is een meerderheid.’ Ze zal donderdag vragen aan de voorzitter van het parlement om haar te ontheffen van haar taken als premier.

Een rechtse premier

Daardoor ligt de bal nu in het kamp van Ulf Kristersson, leider van de Gematigde Partij (Moderata samlingspartie). Hij is kandidaat om premier te worden en moet een regering zien te vormen. De verwachting is dat hij in zee zal gaan met de rechts-populistische Zwedendemocraten (SD), die de leidende partij zijn geworden op rechts. SD won 20,6 procent van de stemmen, terwijl de Gematigde Partij zich tevreden moest stellen met 19,1 procent. Als partij met neonazistische wortels genieten ze echter te weinig steun van de rechtse partijen om de regeringsvorming te leiden.

De SD wist een uiterst succesvolle campagne te voeren op het toegenomen onveiligheidsgevoel dat bij veel Zweden heerst. Het Scandinavische land worstelt met een verslechterend economisch klimaat, stijgende energieprijzen en bendegeweld in de gesegregeerde voorstadswijken. De SD zet daar een extreem streng migratiebeleid tegenover en voerde campagne met de belofte om criminelen met buitenlandse roots het land uit te zetten, zelfs al gaat het om Zweedse staatsburgers. Tegelijk poetste de partij de voorbije jaren zijn imago op.

Belofte gebroken?

Andersson erkende dat de overwinning van de uiterst rechtse partij tot bezorgdheid leidt in het land dat jarenlang geleid werd door centrumlinkse partijen. ‘Ik zie uw bezorgdheid en ik deel die’, sprak ze.

Op sociale media herinneren ongeruste Zweden hun premier-in-wording eraan dat hij een beroemde holocaust-overlever beloofd had dat hij nooit zou regeren met de SD. Kristersson had die belofte destijds al genuanceerd: volgens hem had hij haar verzekerd dat de rechtse partijen inderdaad geen intentie hadden om te regeren met SD, maar hij ontkende dat hij haar een belofte in eigen naam of in die van zijn partij had gedaan.

Wist je dat je ook zonder abonnement elke maand 3 betalende  plus-artikels kunt lezen?

Meld je aan en lees gratis ›

Vul je e-mailadres en wachtwoord in

Aangeboden door onze partners
Aangeraden
Niet te missen