Foto:  ap
blikvanger Mary Peltola

Mary Peltola, de Democrate die na vijftig jaar de Republikeinen van de troon stoot in Alaska

Voor het eerst sinds een halve eeuw zal voor de staat Alaska een Democrate in het Huis van Afgevaardigden zetelen. Wie is Mary Peltola (49), de vrouw die de overwinning voor de neus van Trumps favoriet Sarah Palin wegkaapte?

‘Het is een goede dag.’ Dat schrijft de Democrate Mary Peltola in haar tweet met de resultaten waaruit blijkt dat zij de komende maanden Alaska mag vertegenwoordigen in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden. Een scharniermoment voor de staat, die al vijftig jaar steevast een Republikein naar het Huis van Afgevaardigden stemt. Voor het dunbevolkte Alaska is daar plaats voor één afgevaardigde.

Maar die Republikein, de gerespecteerde Don Young, overleed in maart. Met bijna vijftig jaren dienst gold hij als langstzittende lid van het Huis van Afgevaardigden. Z’n overlijden noopte de staat ertoe om bijkomende verkiezingen te organiseren. Ietwat verrassend komt Peltola daar nu als winnaar uit de bus. Als Joepik is ze tegelijk de eerste inheemse politica die voor Alaska naar het Congres mag.

De 49-jarige is bijzonder trots op de staat waarin ze werd geboren en getogen. Haar slogan luidde: ‘Voor vis, vrijheid en gezinnen’, een alliteratie in de Engelse vertaling. Speerpunten van haar programma zijn milieubescherming en visvangst, een belangrijke economische activiteit in de regio. Peltola verdedigt expliciet het recht op abortus. Sinds een conservatieve meerderheid binnen het Amerikaans Hooggerechtshof het federale recht daarop afschafte, domineert het onderwerp opnieuw het Amerikaans politiek en maatschappelijk debat. Het leverde de Democraten al enkele onverwachte verkiezingsoverwinningen op.

Getrapt kiezen

Peltola wist met haar programma ook veel Republikeinse zieltjes te winnen. Tot groot ongenoegen van Sarah Palin, de ex-gouverneur die de steun van Donald Trump genoot. Zij schuift de schuld van haar nederlaag in de schoenen van het nieuwe kiessysteem in haar staat.

Mary Peltola, de Democrate die na vijftig jaar de Republikeinen van de troon stoot in Alaska
Sarah Palin (midden) en Mary Peltola (rechts) tijdens een debat in de aanloop naar de stembusgang.  Foto:  ap

Dat nieuwe systeem gomt de grenzen tussen Republikeinse en Democratische kandidaten uit. Kiezers stemmen niet op één kandidaat, maar rangschikken ze. De laatste kandidaat valt telkens af, tot een van de kandidaten met meer dan de helft van de stemmen op nummer één prijkt.

‘Veel te complex’, vloekt Palin, die veel gematigde republikeinen de oversteek zag maken naar haar Democratische uitdaagster.

Toch volgt snel een herkansing voor de Trumpfanate. Deze extra verkiezing bepaalde wie tot het einde van het jaar het zitje mag innemen. Wie vanaf januari 2023 voor Alaska in het Huis van Afgevaardigden komt, is nog onbekend. Dat moeten de midterm-verkiezingen van november nog uitwijzen. Voor die midterms zijn zowel Palin als Peltola nog in de running. Ook dan zullen de Alaskanen stemmen volgens het getrapte systeem.

Wist je dat je ook zonder abonnement elke maand 3 betalende  plus-artikels kunt lezen?

Meld je aan en lees gratis ›

Vul je e-mailadres en wachtwoord in

Aangeboden door onze partners
Aangeraden
Niet te missen