camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

portret rapster Shay

De harde leerschool van Shay

Ze heeft een miljoen volgers op Instagram, maar de kans is groot dat u nog nooit hebt gehoord van Shay (29). De Brusselse rapster breekt nu door dankzij de Netflix-hit Nouvelle école.

donderdag 23 juni 2022 om 3.25 uur

 Daniel Fox

Een serie op Netflix die het qua streamingcijfers in België alleen moet afleggen tegen Stranger things en Peaky blinders? Dat moet ... Nouvelle école zijn. Quoi? Nouvelle école is de Frans(talig)e versie van Rhythm + flow, een Amerikaanse talentenjacht voor jonge rappers uit 2019.

De reeks gaat in acht afleveringen op zoek naar het strafste raptalent uit Parijs, Marseille en Brussel (of beter, Franstalig België). The voice voor rappers, als het ware, maar dan met meer creatieve uitdagingen voor de deelnemers: ze moeten zelf rhymesschrijven, freestyles doen en clips bedenken. Voor de winnaar ligt geen platencontract klaar, maar een geldprijs van ‘cent K’ – 100.000 euro.

Nouvelle école speelt slim in op de ‘concurrentie’ tussen de Belgische en de Franse rapscene. Ooit geilden Franstalige landgenoten massaal op de Franse markt, verzwegen ze zelfs dat ze Belg waren, maar sinds Roméo Elvis en co. hier in het zog van Stromae aan de kar trokken, kijkt Parijs vol ­bewondering naar Brussel. Waar de rapscene net dat tikkeltje meer eigenheid en durf heeft, waar niet iedereen de next big drillrapper wil zijn.

 Geoffrey Delamarre

Rhythm + flow pakte uit met een sterrenjury: Cardi B, Chance the Rapper en T.I. Oké, die laatste doet minder zwijmelen, maar toch, het zijn kanonnen van de Amerikaanse rap. Nouvelle école doet daar niet voor onder met ... Niska, SCH en Shay.

Nee, je lijdt niet aan boomerkoorts als die namen niet meteen een belletje doen rinkelen. De eerste vertegenwoordigt de Parijse scene, de tweede komt uit Marseille en de laatste neemt het op voor de poulains uit Brussel. Kleine vissen kun je hen bezwaarlijk noemen, Niska heeft bijna 4 miljoen volgers op Instagram, SCH bijna 2.

Van straat naar studio

Maar wie is Shay, die bij Franstaligen op handen wordt gedragen maar, zoals vaker, in Vlaanderen onbekend is? Vanessa Lesnick, zoals ze echt heet, is niet nieuw in de scene. Haar tweede album, ­Antidote, leverde haar in 2019 300 miljoen streams op, twee gouden platen in Frankrijk en een miljoen Insta-discipelen. Zoals het een jonge popster betaamt, flirt ze ook met mode. Ze sierde de cover van Vogue Japan en is de muze van Burberry. De weg naar dat succes verliep niet zonder hindernissen.

Parijs kijkt vol bewondering naar Brussel, waar de rapscene net dat tikje meer durf heeft

Shay (spreek uit als ‘sjaai’) groeide op in Molenbeek met haar Poolse vader en Congolese moeder. Haar grootvader, rumba-artiest en politicus Taby Ley ­Rochereau, stond als eerste Congolese artiest ooit in Olympia in ­Parijs. Van hem erfde ze de ­muziekmicrobe en haar artiestennaam, die zoveel betekent als ‘zij die het licht brengt’. Dat licht zat aanvankelijk ver weg. Als tiener spijbelde ze en dealde ze drugs, haar ouders stuurden haar een jaar naar Kinshasa in de hoop dat ze zou veranderen.

Op haar twintigste biedt muziek een uitweg. Met haar broer, beatmaker Le Motif, neemt ze in 2011 een nummer en clip op die onder de ogen komen van Booba, god én enfant terrible van de Franse rap. Lang voor hij Damso opvrijt (en vervolgens laat vallen), nodigt hij haar uit om samen te werken. ‘Ik ben de eerste rapper die de grens oversteekt’, klopt Shay zich op de borst in Nouvelle école.

Still uit de ­talentenjacht: een soort ‘The voice’ voor rappers. Geoffrey Delamarre

Booba neemt haar mee naar Bercy, maar voor Shay komt de roem te vroeg. Ze raakt op de dool, verbreekt het contact met haar familie en wordt zelfs een tijd dakloos. Voor wie het verhaal van Lous & the Yakuza kent, klinkt dat vast herkenbaar. Vanuit Londen probeert Shay het opnieuw, in 2014 keert ze terug met de single ‘Pmw’. ‘Mes ennemis veulent ma mort, mais j’en ai rien à branler’, klinkt het: ‘Mijn vijanden willen me dood, maar dat kan me geen reet schelen.’

Als tiener spijbelde ze en dealde ze drugs, haar ouders stuurden Shay een jaar naar Kinshasa in de hoop dat ze zou veranderen

Harde taal die haar op hetzelfde label als Booba hijst. Ze duikt op in de clip van ‘Bruxelles vie’, het nummer van Damso dat de Brusselse rapscene doet ontvlammen. Damso schrijft een nummer voor haar, maar na een seksschandaal met een Ghanese voetballer doet hij haar in de ban.

Gestileerde vulva

‘Een mooie bitch is er drie waard’, laat Shay zich ontvallen in Nouvelle école, waar ze elke keer ravissant in beeld komt. Veel lijkt pose, maar haar hobbelige parcours geeft haar genoeg credibility om zich als harde tante op te werpen. ‘Je suis du genre à te souhaiter la mort avec un sourire angélique’, vat ze dat goed samen in haar song ‘Catch up’.

Shay is direct en scherp, ze wil in haar team enkel artiesten voor wie rap geen frivool tijdverdrijf is, maar een manier van leven. ‘Het is rappen of kappen’, zegt een van de deelnemers. Rapper Fresh Lapeufra uit Luik ziet Nouvelle école als zijn laatste kans. ‘Deze competitie is mijn grootste gevecht.’

Het internet is ondersteboven van Shay. Daniel Fox

Shay kent dat gevecht. Het is geen toeval dat haar nieuwe single, een donkere portie trap, ‘DA’ heet, kort voor ‘direction artistique’. ‘J’entends “Shay, t’es où là?”, J’ai dit “J’veux faire la moula”’, snoeft ze daarin (moula is slang voor geld). Dat beeld van selfmade lady is voor een stuk gecultiveerd, maar ze heeft wel internationale allure. Haar uithangbord is haar eigen label, Jolie Garce (‘mooie bitch’), met een gestileerde vulva als logo.

Nouvelle école is heel Franstalig, en het is vooral in die scene dat Shay zal scoren. Wellicht is het een kwestie van tijd, maar aan deze kant van de taalgrens blijft ze nog even in de schaduw van rappers als Roméo Elvis, Damso of Frenetik, de jonge rapper die vorig jaar doorbrak en die ook in Nouvelle école opduikt. Wie vanavond ook de finale van Nouvelle école wint, de prijs voor opvallendste verschijning sleept Shay alvast in de wacht.

De finale van Nouvelle école is vanaf vandaag te zien op Netflix.

Aangeraden

Niet te missen