camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

Machtwacht 

Jan Jambon staat voor beklimming Everest

Het PFOS-probleem rond de werf van de eeuw dreigt het Oosterweelproject te doen kapseizen. De potentiële schade voor minister-president Jan Jambon (N-VA) en zijn rammelende Vlaamse regering valt niet te overzien.

vrijdag 14 januari 2022 om 16.13 uur

Vlaams minister-president Jan Jambon tracht tegen eind deze maand een soort herstart van zijn kabinet te realiseren. belga

Over het ideologische ratjetoe van Vivaldi worden elke dag grappen gemaakt. Het acute probleem van de exploderende energiekosten krijgt meteen erg diverse antwoorden. De komende dagen zoekt de federale regering naar een oplossing die de zienswijzen met elkaar moet verzoenen. Daartegenover oogt de Vlaamse regering robuuster, waarbij een centrumrechtse koers de voorkeur krijgt.

Traditioneel volgen de media de Vlaamse regering minder nauwgezet. Het federale niveau levert meer theater op. Dat bestuursniveau voert ook de boventoon bij het coronabeleid. Toch verdient Jambon I meer aandacht. Niet alleen draait die al een tijdje vierkant, de filevorming van onopgeloste dossiers doet stilaan denken aan de Antwerpse ring. Het potentieel kapseizen van het Oosterweelproject dreigt de regering helemaal te vernederen.

Straks is het dertig jaar geleden dat de eerste plannen voor het sluiten van de ring het daglicht zagen. Na veel gesoebat bezegelde het Toekomstverbond in 2017 een unieke samenwerking tussen de diverse overheden en de burgerbewegingen. Het project beperkte zich niet meer tot het bouwen van een derde Scheldeoeververbinding. Oosterweel werd het grootste leefbaarheidsproject van Vlaanderen, met uitzicht op nieuwe parken, fietsinfrastructuur, openbaar vervoer en overkappingen.

Net voor Kerstmis plaatste de Raad van State een levensgrote hypotheek op het project. De tunnelmond komt boven in door PFOS vervuilde grond. Bouwheer Lantis zocht daarvoor met 3M naar een – later sterk gecontesteerde – oplossing. Volgens het rechtscollege kan deze creativiteit niet door de beugel. De aanpak van actievoerders zoals Thomas Goorden en Greenpeace veroorzaakt grote ergernis bij de burgerbewegingen die met Lantis samenwerken.

Daarbij klinkt het verwijt dat niet alleen de vervuiling, maar ook het Oosterweelproject zelf wordt geviseerd. De beslissing van de Raad van State haalt inderdaad kwade herinneringen boven uit de tijd dat het volledige project de speelbal was van eindeloze juridische gevechten. Bovendien gaan er, volgens sommigen ‘lichtzinnige’, stemmen op om het project verder te downsizen of zelfs op te doeken. Voor de Vlaamse regering staan meteen alle knipperlichten op rood, al schijnen de bevoegde ministers zich daarvan nog niet bewust te zijn.

Nalatenschap

De toepassing van de milieuwetgeving heeft verregaande gevolgen. De sanering van de gronden spoort met jaren vertraging en versterkt de roep om alles maar af te blazen. Het omgekeerde wekt de indruk van vriendjespolitiek op maat van de spreekwoordelijke lobbygroepen. De juridisering van grote projecten doet ten slotte de roep om de Raad van State te kortwieken toenemen, al was het maar om de indruk tegen te gaan dat er in Vlaanderen niets kan worden gebouwd.

Faalt de Vlaamse regering, dan dreigt een afgang voor Bart De Wever (N-VA). De Antwerpse burgemeester heeft zich stevig geëngageerd. Dit project, als het wordt gerealiseerd, moet zijn ultieme visitekaartje worden voor een plek in de geschiedenis. Het zal het uitzicht en de morfologie van de stad fundamenteel veranderen. De bezorgdheid binnen het stadsbestuur over de manier waarop alle werkzaamheden dreigen te verzanden groeit, ook bij de belangrijkste coalitiepartner Vooruit.

Als het kabinet van Jambon blijft struikelen, dan krijgen alle coalitiepartners de rekening gepresenteerd, die van de minister-president nog het meest

Het verklaart waarom de burgemeester zo gebeten is op zijn groene collega van Zwijndrecht. Daarbij ontstaat een welles-nietes over de vraag of burgemeester André Van De Vijver van de vervuiling op de hoogte was. Op zich is dit slechts een achtergrondverhaal. Maar De Wever wil Groen treffen, dat zich in het PFOS-dossier uiterst combattief opstelt en waarbij woordvoerder Mieke Schauvliege vraagtekens zet bij het project dat de Antwerpse afdeling van Groen ooit hartstochtelijk heeft omhelsd.

De activiteiten van de PFOS-onderzoekscommissie vertroebelen de daadkracht van de regering. Er kunnen immers binnen de meerderheid politieke slachtoffers vallen. En de minister-president rijdt al zo’n moeilijk parcours. Deze week probeerde hij als bevoegd minister de botsing met de cultuursector te verhelpen door te pleiten voor soepelere zaalnormen bij voorstellingen. Evengoed maakte hij in het Vlaams Parlement de borst nat om het coronabeleid naar zich toe trekken. Het verklaart waarom de Vlaamse regering geen zin heeft om de zelftests in het onderwijs te betalen.

Rookbommetje

Overtuigen deed het allemaal niet. Voor Jambon doemt de beklimming van de Everest op. De minister-president tracht tegen eind deze maand een soort herstart van zijn kabinet te realiseren. In het stikstofdossier blijven CD&V en de N-VA lijnrecht tegenover elkaar staan, waarbij viceminister-president Hilde Crevits (CD&V) voluit de kaart van de boeren trekt. Open VLD wil dan weer een strikte normering die minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) moet beletten omà la tête du client vergunningen toe te kennen. En dan vraagt de bouwshift nog om een oplossing.

Uitgerekend op dit delicate moment gooide minister van Wonen Matthias Diependaele (N-VA) een rookbommetje op het Martelarenplein. Hij wil het geld dat ongebruikt blijft liggen om sociale woningen te bouwen, afwenden naar projectontwikkelaars. Die kunnen dan goedkoop aan de slag om huizen te bouwen die bij potentiële huurders in de lagere middenklasse in de smaak kunnen vallen. CD&V interpreteerde dat als een aanval in regel. Die partij wil aan de bekommernissen van de ‘gewone man’ tegemoetkomen en wijst verbijsterd op de ellenlange wachtlijsten.

De N-VA durft de Vlaamse regering gebruiken om haar oppositie tegen de federale regering vorm te geven. Maar als het kabinet van Jambon blijft struikelen, dan krijgen alle coalitiepartners de rekening gepresenteerd, die van de minister-president nog het meest. Heeft Jambon nog voldoende steun bij zijn partners en belangrijker, in zijn eigen partij? Mocht dat niet het geval zijn, kan hij maar beter de eer aan zichzelf houden.



In het nieuws
Niet te missen