Foto: REUTERS

Biden: ‘Poetin wil geen nieuwe Koude Oorlog’

Na de ontmoeting tussen de Amerikaanse president Joe Biden en zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin benadrukte Biden niet ‘tegen Rusland te zijn, maar voor Amerika’. Poetin noemde het gesprek op zijn beurt ‘constructief’, maar zei ook dat het ‘moeilijk te zeggen was’ of de relaties nu zullen verbeteren. Al is er volgens hem ‘een sprankeltje hoop’.

De ontmoeting tussen het Amerikaanse staatshoofd Joe Biden en zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin in Genève werd in de vooravond beëindigd. De verwachtingen voor het gesprek waren gespannen, sinds de relatie tussen de twee grootmachten al enkele maanden op een dieptepunt zit. Het gesprek duurde uiteindelijk 3 uur en 21 minuten, minder lang dan de vier à vijf uur die aanvankelijk waren ingepland. Het was de eerste keer dat de twee elkaar ontmoetten sinds Biden begin dit jaar Amerikaans president werd.

De twee ontmoetten mekaar in de Villa La Grange, een landgoed aan het meer in Genève. Ze werden in ‘de stad van de vrede’ verwelkomd door de Zwitserse president Guy Parmelin, die hen geluk toewenste.

Aparte persconferentie

Tijdens de ontmoeting hadden de twee het onder andere over atoomwapens, wapencontrole, cyberveiligheid en de Russische troepen aan de grens met Oekraïne. Biden maakte vooraf ook duidelijk dat hij mensenrechtenschendingen in Rusland ter sprake zou brengen. Na afloop gaven Biden en Poetin elk apart een persconferentie. De Amerikaanse president had dat op voorhand geëist, omdat hij vond dat de vrije pers dan ‘eerlijker’ te woord kon worden gestaan. Poetin was als eerste aan de beurt, daarna volgde Biden.

Niet tegen Rusland, maar voor Amerika

In zijn persconferentie gaf Poetin aan dat de gesprekken ‘constructief waren verlopen’. Er was volgens hem geen sprake van vijandigheid. ‘Joe Biden is een ervaren staatsman’, voegde hij eraan toe. De ontmoeting toonde volgens Poetin de wil om mekaar te begrijpen. Tegelijk wou hij niet spreken over een ‘vriendschappelijke’ toon. Het waren volgens Poetin ‘pragmatische gesprekken over de belangen van beide landen’. Poetin zei dat geen van beiden de ander had uitgenodigd voor een ontmoeting in eigen land.

Biden benadrukte op zijn beurt het belang van een ontmoeting face to face. Hij zei dat hij de Russische president had aangegeven dat er nood was aan ‘een aantal basisregels, zoals in het verkeer’. ‘Daar moeten we ons allemaal aan houden. Ik heb gedaan waarvoor ik ben gekomen: identificeren wat beide landen kunnen doen om onze gezamenlijke interesses te verbeteren, zaken waar ook de rest van de wereld beter van wordt. En dat is gelukt. De toon van de hele ontmoeting was positief’, aldus Biden. Hij zei niet tegen Rusland te zijn, maar wel voor Amerika.

Beiden benadrukten dat het een gedeelde verantwoordelijkheid is om een stabiele relatie uit te bouwen.

Relatie onder nul

De ontmoeting komt er op een moment dat de relatie tussen Rusland en de Verenigde Staten onder nul zit. Biden omschreef Poetin als een man zonder ziel, en vlak na zijn aanstelling als president zelfs als ‘een moordenaar’. Moskou was dan ook verrast toen de Amerikaanse president een ont­moeting voorstelde. Poetin zei achteraf tevreden te zijn met de uitleg die Biden hem gegeven zou hebben over de uitspraak.

Naar aanleiding van die groeiende spanningen waren de ambassadeurs in Moskou en Washington eerder dit jaar naar hun vaderland teruggeroepen. Poetin vertelde dat ze zijn overeengekomen de ambassadeurs te laten terugkeren naar hun standplaats. Wanneer dat precies zal gebeuren, is niet duidelijk. Maar dat is volgens Poetin ‘een zuiver technische kwestie’.

Cyberaanvallen

De Russische inmenging bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen zijn al langer een doorn in het oog van de Verenigde Staten. De VS beschuldigt Rusland er ook van achter de recente cyberaanval op de Colonial Pipeline, het grootste pijplijnbedrijf in het land, te zitten.

Poetin ontkende dat eerder met klem. De Russische president noemde het een ‘absurd idee’. Hij herhaalde nu zijn standpunt: ‘Het is belangrijk dat de VS stopt met insinuaties maken en we starten met meer expertise aan te brengen’. Tijdens zijn persconferentie gaf hij aan dat zijn delegatie de Amerikanen ‘heel wat informatie’ heeft verstrekt over recente cyberaanvallen. Volgens Poetin kwam hij met zijn Amerikaanse ambtgenoot overeen elkaar te ‘consulteren’ over cyberaanvallen. ‘Cyberveiligheid wordt de komende tijd alleen maar belangrijker voor beide landen’, aldus Poetin. Tegelijk beschuldigde hij de VS van cyberaanvallen tegen Rusland.

Volgens Biden zijn er duidelijke afspraken gemaakt rond cyberveiligheid. Er zouden zestien infrastructuren zijn aangeduid die off limits zijn. Al blijft Biden voorzichtig: ‘Rusland ging daarmee akkoord. Maar akkoord gaan is één ding, het in de praktijk uitvoeren is nog iets anders’. Biden waarschuwde Moskou voor inmenging in toekomstige Amerikaanse verkiezingen. ‘Ik heb duidelijk gezegd dat we pogingen om onze democratische soevereiniteit te schenden of destabilisering van onze democratische verkiezingen niet zullen tolereren, en dat we daarop zullen antwoorden’.

Poetin verdedigt opsluiting van Navalny

Poetin vindt dat de opsluiting van de belangrijkste oppositiepoliticus in zijn land, Aleksej Navalny, gerechtvaardigd is. Navalny heeft bewust Russische wetten genegeerd, meende Poetin.

De Amerikaanse president reageerde fel. ‘Als hij sterft, zullen de gevolgen voor Rusland vernietigend zijn’, waarschuwde Biden zijn tegenhanger.

‘Een nieuwe Koude Oorlog is het laatste wat Poetin wil’

In februari werd op het nippertje het New-Startakkoord (Strategic Arms Reduction Treaty) verlengd. In dat akkoord staat een ­limiet op het aantal nucleaire langeafstandsraketten (dat zijn de ­raketten waarmee Rusland en de VS elkaar kunnen raken) en op het aantal strategische kernkoppen. Het verplicht beide kerngrootmachten ook informatie uit te wisselen over programma’s die in de steigers staan. Beiden landen gaven op voorhand aan meer stabiele relatie te willen op dat vlak. Er zouden verdere gesprekken volgen over mogelijke veranderingen aan het akkoord. ‘Een nieuwe Koude Oorlog is het laatste wat Poetin wil’, aldus Biden.

Oekraïne

De Russische annexatie van de Krim in 2014 en het hardhandig neerslaan van elke vorm van oppositie zorgen al langer voor spanningen tussen de twee grootmachten. De verhoogde militaire aanwezigheid van Rusland aan de oostelijke grens met Oekraïne deed Poetin af als ‘ongegrond’. Er waren al veel troepen uit het land gehaald, aldus de Russische president. Over de mogelijke toetreding van Oekraïne tot de NAVO viel volgens Poetin ‘niets te zeggen’. Hij beschuldigde Kiev ervan de voorwaarden van een wapenstilstand met de pro-Russische rebellen in Oost-Oekraïne te hebben verbroken.

Mensenrechten

Biden gaf aan het lot van Amerikaanse burgers die vastzitten in Rusland te hebben opgeworpen. Poetin zei te geloven dat er compromissen konden gevonden worden, maar gaf geen indicatie van een specifieke deal over het uitwisselen van gevangenen.

Het opwerpen van mensenrechten in het algemeen is volgens Biden deel van ‘het DNA van mijn land’. Over de Amerikaanse kritiek geuit over het hardhandig neerslaan van de oppositie reageerde Poetin dat hij ‘sympathiseerde met de Verenigde Staten, maar dat hij rellen en chaos zoals in de VS bij BLM-betogingen niet op Russisch grondgebied wou’.

In het nieuws
Niet te missen