Britse prins Philip overleden, het koningshuis verliest zijn ‘speciale’ grappenmaker

De Britse prins Philip, de echtgenoot van de Britse koningin Elizabeth II, is overleden. Dat heeft Buckingham Palace bekendgemaakt. Hij werd 99 jaar.

‘Met groot verdriet meldt Hare Majesteit de Koningin de dood van haar geliefde echtgenoot’, laat Buckingham Palace weten. ‘Zijne Koninklijke Hoogheid is vanmorgen vreedzaam overleden in Windsor Castle.’

De prins sukkelde de laatste jaren met zijn gezondheid en werd vaak opgenomen in het ziekenhuis. Begin 2021 kregen hij en zijn vrouw nog het coronavaccin.

 

 

De Britse bevolking verliest een koninklijke grappenmaker, al was hij nooit koning. ‘Ik moet toegeven dat ik geneigd ben om te vragen gereïncarneerd te worden als een bijzonder dodelijk virus’, schreef de Britse prins Philip ooit als voorwoord voor het boek If I were an animal. Het typeert de prins dat hij dan uiteindelijk stierf tijdens een wereldwijde pandemie.

Philip stond bekend om zijn ‘speciaal’ gevoel voor humor. Zijn moppen waren niet altijd even politiek correct. Een groep Britse studenten die in de jaren tachtig een reis naar China ondernam, waarschuwde hij dat ze niet te lang moesten blijven, want anders riskeerden ze spleetogen te krijgen. Tegen de Paraguayaanse dictator Alfredo Stroessner zei hij dat ‘het een prettige afwisseling was om eens in een land te zijn dat niet door de eigen bevolking wordt geregeerd’.

Maar even vaak was hij gewoon geestig. Toen hij vastzat in de lift van de Heriot Watt Universiteit zei hij: ‘Dit kan alleen gebeuren in een technische universiteit.’ En tijdens de onafhankelijkheidsplechtigheid van Kenia nam hij Jomo Kenyatta, de grote onafhankelijkheidsstrijder, even terzijde en vroeg hem sarcastisch of hij ‘zeker was dat hij hiermee wilde doorgaan’.

Queen

Zijn vrouw - koningin Elizabeth II - zou hij ‘cabbage’ genoemd hebben, naar verluidt naar het Franse ‘mon petit chou’. Ze ontmoetten elkaar voor het eerst in 1934 op een trouwfeest, toen de Queen 8 en Philip 13 was. In 1939 zagen ze elkaar opnieuw toen Elizabeth met haar ouders en zus de zeevaartschool bezocht waar Philip een opleiding volgde. In 1947 trouwde hij op 26-jarige leeftijd met de toen 21-jarige Elizabeth.

De voormalige marineofficier van Griekse afkomst was meer dan zeven decennia haar steun en toeverlaat. Een ‘job’ die hij als zeer belangrijk beschouwde. Aan zijn privésecretaris en vriend Michael Parker zou hij ooit gezegd hebben dat het zijn ‘eerste, tweede en laatste prioriteit was haar nooit teleur te stellen’.

Philip werd nooit the King to her majesty the Queen, simpelweg omdat de Britse grondwet dat niet toelaat. Wanneer een mannelijk lid van de koninklijke familie trouwt, neemt de partner de vrouwelijke titels van haar man aan. Zo werd Catherine Middleton na haar huwelijk automatisch hertogin van Cambridge, omdat haar man William hertog van Cambridge was. Zij wordt dan ook koningin als William koning wordt. Maar als een vrouwelijk lid trouwt, geldt deze regel niet. Philip kreeg de titel van prins pas op eigen vraag in 1957.

Blauw bloed

Philip the Greek – zoals zijn bijnaam luidde – had nochtans blauw bloed. Hij was langs moederzijde een afstammeling van koningin Victoria. Langs vaderskant was hij bij zijn geboorte zesde in lijn voor de Griekse troon. Technisch gezien had hij ook recht op de Deense troon: hij werd immers geboren als prins van Griekenland en Denemarken. Er had echter een koninklijke slachtpartij moeten plaatsvinden voordat hij de Deense troon zou hebben kunnen bestijgen. Vlak voor zijn huwelijk met Elizabeth deed hij afstand van zijn titels en werd hij Brits staatsburger. Achteraf bekeken geen slechte keuze: het Griekse koningshuis werd in 1973 afgeschaft.

Na hun huwelijk kregen Philip en Elizabeth de titel van hertog en hertogin van Edinburgh, tot Elizabeth amper vijf jaar later koningin werd.

Britse prins Philip overleden, het koningshuis verliest zijn ‘speciale’ grappenmaker
Queen Elizabeth en prins Philip op hun trouwdag in 1947. Foto: AP

Toen Elizabeth tot koningin gekroond werd, was hun oudste zoon prins Charles iets ouder dan drie jaar, prinses Anne anderhalf. Acht jaar later kregen ze prins Andrew en prins Edward sluit het rijtje af. De kinderen zijn niet vrij van schandalen. Drie van de vier zijn gescheiden, de ene al pijnlijker dan de andere. En is er nog de link tussen prins Andrew en de van seksueel misbruik beschuldigde miljardair Jeffrey Epstein.

De Britse pers schrok er niet van terug de schandalen terug te koppelen naar het huwelijk van Philip en Elizabeth. Het is misschien geen verrassing dat de prins niet veel moest hebben van de pers. ‘Ik ben vaak verkeerd voorgesteld’, zei hij in 2014 in een interview met The Independent. ‘Het is niet zo dat ik de pers haat, maar ik vind veel ervan erg onsmakelijk. Maar als dat de manier is waarop de media zich willen gedragen...’

Pensioen

De Britse media plaatsten hem ook wel eens in een positief daglicht. Zo berekenden ze dat Philip tussen maart 2015 en maart 2016 deelnam aan maar liefst 184 officiële plechtigheden. Dat waren er een pak meer dan zijn kleinzoon prins William. Hij was ook de beschermheer van 780 liefdadigheidsorganisaties.

In 2017 besloot hij dat het welletjes was geweest en ging hij met pensioen. Hij was toen 96 en had een dag eerder nog een nieuwe tribune van de Lord’s Cricket Ground ingehuldigd. Hij grapte dat hij ondertussen ‘s werelds meest ervaren onthuller van plakkaten was. Behalve bij speciale aangelegenheden zou hij vanaf dan ook veel minder verschijnen in het openbaar. Tot 2020 bekleedde hij officieel nog altijd een militaire rol. Die ceremoniële functie van colonel-in-chief droeg hij toen over aan Camilla, de echtgenote van kroonprins Charles.

Geliefd

Hij was bij veel mensen geliefd, ook bij politici die niet meteen koningsgezind zijn. ‘Hij heeft met een helder plichtsbesef zijn leven gewijd aan het ondersteunen van de koningin en ons land’, zei toenmalig Labour-leider Jeremy Corbyn toen de prins met pensioen ging.

In het nieuws
Niet te missen