Foto: REUTERS

Polen opnieuw voor EU-Hof wegens ondermijnen onafhankelijkheid rechters

De Europese Commissie sleept Polen opnieuw voor het Europese Hof van Justitie omdat de onafhankelijkheid van rechters in het land wordt ondermijnd. Dat heeft eurocommissaris voor Justitie Didier Reynders woensdag meegedeeld.

De Commissie en Polen zitten al jaren op ramkoers over de manier waarop de conservatief-nationalistische regeringspartij PiS het gerecht aan het hervormen is. Ditmaal is de tuchtkamer van het Hooggerechtshof in het geding. Daarin zetelen rechters die door het Poolse parlement zijn benoemd en wier onafhankelijkheid volgens de Commissie niet gegarandeerd kan worden.

De Commissie wil niet dat de tuchtkamer kan beslissen over het opheffen van de immuniteit van opperrechters bij strafonderzoeken, over een tijdelijke schorsing en over het schrappen van een deel van hun salaris. ‘Alleen al het vooruitzicht op procedures voor een orgaan waarvan de onafhankelijkheid niet verzekerd is, kan voor een afschrikwekkend effect zorgen en de onafhankelijkheid van de opperrechters zelf in het gedrag brengen’, stelt de Commissie.

Meteen opschorten

Om verdere ‘ernstige en onherstelbare schade aan de gerechtelijke onafhankelijkheid en de rechtsorde van de EU te voorkomen’, vraagt de Commissie het Hof om die bevoegdheden van de tuchtkamer en de gevolgen van eerder genomen beslissingen van de tuchtkamer zo snel mogelijk op te schorten, in afwachting van het finale oordeel in de zaak.

De Commissie meent dat de Poolse wet, die in februari vorig jaar van kracht werd, ook de primauteit van Europese wetgeving ondermijnt. Ze verhindert Poolse rechtbanken immers om Europese wettelijke bepalingen die net de gerechtelijke onafhankelijkheid moeten waarborgen rechtstreeks toe te passen. Ook die bepaling van de Poolse wet moet volgens de Commissie meteen opgeschort worden.

In een reactie stelt de Poolse regering dat de Commissie haar boekje te buiten gaat en zich inlaat met zaken die tot de nationale bevoegdheden behoren. ‘De vraag van de Commissie aan het Hof van Justitie heeft geen enkele juridische basis en reglementering met betrekking tot het domein van de rechtsbedeling behoort tot het exclusieve domein van nationale regeringen’, zo tweette woordvoerder Piotr Mueller. Hij voegde toe dat de Poolse reglementering ‘niet verschilt van de geldende standaarden in de EU’.

Laatste waarschuwing

De Commissie had Warschau in januari van dit jaar een laatste waarschuwing gestuurd over de wet. Ze opende de voorbije jaren al verschillende procedures tegen Polen wegens zijn omstreden gerechtelijke hervormingen. Tegen het land loopt ook al een artikel 7-procedure, die in extremis een schorsing van het stemrecht in de Europese ministerraden kan opleveren.

Sinds dit jaar beschikt de EU ook over een nieuw mechanisme dat de uitkering van Europese subsidies kan opschorten voor lidstaten die de principes van de rechtsstaat met de voeten treden. ‘De Commissie zou onmiddellijk gebruik moeten maken van het rechtsstaat-mechanisme in de Europese meerjarenbegroting om Europese gelden richting Polen te bevriezen. Er is een brede steun vanuit het Europees Parlement om dat te doen. Waar wachten we nog op?’, vraagt Europarlementslid Kathleen Van Brempt (Vooruit).

In het Europees Parlement is vorige week met 529 tegen 148 stemmen bij 10 onthoudingen een resolutie goedgekeurd waarin de Commissie wordt opgeroepen om het mechanisme dringend in stelling te brengen. De parlementsleden geven de Commissie tot 1 juni tijd. Zo niet dreigen ze de Commissie zelf wegens verzuim voor het Hof van Justitie te slepen.

In het nieuws
Niet te missen