Foto: AP

Corona of niet, de communie gebeurt met één lepeltje

Ook de covid-dood van een bisschop brengt de Grieks-orthodoxe kerk niet van haar stuk. Haar critici noemt de kerk ‘neurotisch’.

Bij orthodoxe kerkdiensten in Griekenland gebeurt de communie nog altijd met één lepeltje. Dat wordt in een kelk met wijn en brood gedoopt en door de priester vervolgens, ­ongewassen, in de monden van alle passerende gelovigen gestoken.

Zowel volgens virologen als de Wereldgezondheidsorganisatie WHO kan het coronavirus worden overgedragen via speeksel. Maar volgens de Grieks-orthodoxe kerk is daar geen enkel bewijs voor, integendeel, elke opmerking in die zin komt neer op ‘godslastering’. Geen enkele ziekte kan, aldus de kerk, worden overgedragen via de Heilige Communie.

Dat was ook het standpunt van metropoliet Ioannis van Lagadas (62), die maandag werd begraven nadat hij was overleden aan covid-19. Lagadas, net buiten Thessaloniki, is een van de noordelijke ­regio’s in Griekenland die zwaar worden getroffen door het virus.

Hoe machtig de orthodoxe kerk in Griekenland nog altijd is, blijkt uit het gebrek aan kritiek dat bewindslieden in het openbaar durven te uiten op de kerkelijke tradities. Dat er sinds de dood van de metropoliet wel weer vragen worden gesteld, aanvaardt de kerk niet. In een ­mededeling hekelde ze de ‘aspirant-opiniemakers’ die ‘op een neurotische manier’ stellen dat er in ­covid-tijden een probleem is met de communie. Die kritiek strookt niet met ‘epidemiologisch bewijs’, aldus de kerk, en bovendien hebben de critici ‘geen enkele kennis van of competentie in theologie’.

Dringen voor communie

Elders hebben orthodoxe kerken hun gebruiken wel aangepast. In de Verenigde Staten worden sinds het voorjaar aparte lepeltjes gebruikt voor de gelovigen. ‘Wat is belangrijker, het lichaam en bloed van onze Heer Jezus Christus, of de methode waarlangs we die ontvangen?’, vatte de orthodoxe aartsbisschop Elpidophoros daar in mei de kwestie samen.

Op dit moment zijn de Griekse kerken gesloten. Net zoals de rest van de samenleving is het religieuze leven er op slot gegaan tot eind ­november, in een erg strikte lockdown. Alle burgers moeten eerst een sms-code naar een centraal nummer sturen, voor ze hun huizen mogen verlaten.

Ook dit voorjaar ging Griekenland in een strakke lockdown, waardoor het land erg goed uit de eerste coronagolf kwam. Versoepelingen hebben er sinds juni wel toe geleid dat het land nu door een zware tweede golf gaat. Met zo’n tweeduizend besmettingen per dag scoort Griekenland weliswaar goed naar Belgische normen – maar zeer slecht naar Griekse. De ondergefinancierde gezondheidszorg kreunt onder het toenemende aantal patiënten.

Kerken worden gezien als ­besmettingshaarden. Tal van ­video’s tonen hoe gelovigen zich twee weken geleden nog verdrongen voor de Heilige Communie. Critici houden nu al hun hart vast voor de kerstdagen.

In het nieuws