Foto: BART DEWAELE

Klimaatopwarming maakt bouw gascentrales overbodig

België heeft geen nieuwe gascentrales nodig om na de sluiting van de kerncentrales het licht aan te houden. De klimaatverandering maakt het gevaar op stroomtekorten veel kleiner. Dat concludeert de federale energieregulator Creg.

De federale energieregulator Creg legt een tijdbom onder het plan van de federale regering om de bouw van gascentrales financieel aan te moedigen. Het heeft Europa laten weten dat de studie die de aanzet is geweest voor de dure steunregeling het gevaar op stroomtekorten zwaar overschat. Het argumenteert dat veel te weinig rekening is gehouden met de impact van de klimaatverandering op  het Belgische weer. De kans op zeer harde winters die voor hoge pieken van het stroomverbruik zorgen is almaar kleiner aan het worden.

Europa bestudeert momenteel de vraag van België om het licht op groen te zetten voor een steunmechanisme dat investeringen in nieuwe elektriciteitscapaciteit in ons land moet stimuleren. Dit plan heeft alles te maken met de wettelijk vastgelegde sluiting van de kerncentrales in Doel en Tihange tegen 2025.

Uit studies van de Belgische hoogspanningsbeheerder Elia uit de afgelopen jaren bleek dat er iets in de plaats van de kerncentrales moest komen om stroomtekorten in ons land te vermijden. In een eerste rapport schatte Elia dat er tot 3.900 megawatt aan nieuwe capaciteit nodig was om de stroomvoorziening te allen tijde te verzekeren. Dat komt neer op de bouw van negen extra gascentrales. Later werd deze dreiging op tekorten wel wat ingeperkt.

De federale energieregulator Creg heeft nu een studie klaar waaruit blijkt dat Elia het gevaar op stroomtekorten zwaar overschat. Het is ervan overtuigd geraakt dat de rapporten van de Belgische hoogspanningsbeheerder veel te veel rekening hebben gehouden met twee zeer strenge winters uit de jaren 80 van de vorige eeuw. Terwijl de kans dat zulke winters in de toekomst nog voorkomen door de klimaatverandering zeer klein is geworden, stelt de Creg. Het baseert zich daarvoor op analyses van klimaatexpert Wim Thiery (VUB) die op vraag van de energieregulator berekeningen aan het maken is over de impact van de klimaatverandering op België. Uit de eerste analyses blijkt dat de waarschijnlijkheid van koudegolven zoals in de jaren 80 sterk is gedaald.

Strategische reserve

Volgens de energieregulator is het risico op stroomtekorten in ons land de komende decennia veel minder groot dan de hoogspanningsbeheerder tot nu toe voorhoudt. En de omvang van de tekorten zal ook veel kleiner zijn dan uit de studies van Elia blijkt. Dat heeft het nu aan de Europese Commissie laten weten. Europa organiseert momenteel een openbaar onderzoek over de Belgische steunregeling.

Om zulke mogelijke stroomtekorten op te vangen hoeven er volgens de Creg geen nieuwe gesubsidieerde gascentrales gebouwd te worden. De energieregulator ziet veel meer heil in de aanleg van een strategische reserve. In de praktijk betekent het dat elektriciteitscentrales die niet langer rendabel zijn en dreigen gesloten te worden toch stand-by worden gehouden. In ruil kunnen de uitbaters rekenen op een financiële ondersteuning. Volgen de federale energieregulator zal dat veel goedkoper zijn dan nieuwe gascentrales bouwen.

De bezorgdheid van de Creg over het kostenplaatje is ingegeven door de blijvende onduidelijkheid waar het geld vandaan gaat komen om nieuw investeringen in gascentrales aan te moedigen. In het huidige plan van de federale regering dat bij de Europese Commissie ligt, is daarover niets terug te vinden. De energieregulator houdt er rekening mee dat alle kosten uiteindelijk via de elektriciteitsfactuur doorgerekend zullen worden aan de verbruiker. In een eerder rapport schatte de Creg de kostprijs van de steunregeling op 9 tot 14 miljard euro over een periode van 15 jaar.

De podcasts van De Standaard