Foto: AFP

5,5 miljard dollar om Chileense crisis te bezweren

De Chileense regering trekt 5,5 miljard dollar, zo'n 5 miljard euro, uit om het hoofd te bieden aan de sociale crisis die het land nu al 46 dagen in de greep houdt.

De moeilijke situatie ‘vereist dat de staat actie onderneemt door een ambitieus begrotingsbeleid te voeren voor het jaar 2020 (...). Het programma dat we vandaag voorstellen, voorziet in een bedrag van 5,5 miljard dollar’, verklaarde de Chileense minister van Financiën, Ignacio Briones maandag

Zo worden de overheidsuitgaven voor 2020 met zo'n 3 miljard dollar verhoogd. Daarnaast trekt de regering 1,9 miljard dollar uit voor financiële hulp aan kmo's en nog eens 525 miljoen voor bijstand van allerlei aard, zoals de wederopbouw van de metro van Santiago. Die liep sinds het begin van de Chileense crisis immers al heel wat schade op. Briones maakte zich tot slot sterk dat het plan het komende jaar 100.000 nieuwe banen zal opleveren.

Nationaal protest

De sociale onrust in Chili begon op 18 oktober, toen de regering de prijzen voor het openbaar vervoer verhoogde. Al snel ontaardde de situatie in nationaal protest.

De Chilenen trokken de straat op tegen de hoge tolprijs van de geprivatiseerde snelwegen, tegen de enorme wachttijden in de reguliere zorgsector, tegen de hoge kosten van medicatie, tegen de stijgende kosten van het levensonderhoud, tegen de zeer conservatieve grondwet en inmiddels ook tegen de schending van mensenrechten tijdens de protesten.

Het 'Chileense mirakel'

De erfenis van vrijemarktgoeroe Milton Friedman wordt nergens met meer toewijding in praktijk gebracht dan in Chili. Dat leidde tot het ‘Chileense mirakel’: de opmars van het land tot de meest welvarende economie op het Zuid-Amerikaanse continent.

Maar de bijwerkingen van bijna een halve eeuw neoliberalisme hebben de bevolking tot wanhoop gedreven. 

Ter illustratie. De prijs van medicatie stijgt snel en drie apotheek­ketens domineren de markt. Ze kunnen de prijs naar believen opvoeren. ‘Dat is de kern van het probleem’, getuigt San Martin, die in de hoofdstad Santiago woont. ‘Er is totaal geen regulering. Ik ben een kapitalist, begrijp me niet verkeerd. Maar het neoliberalisme is tot het uiterste doorgevoerd, waarbij alles geprivatiseerd is. Het systeem moet veranderen.’

Verder springt vooral de enorme ongelijkheid in het oog. Volgens de World Inequality Database is de rijkste 1 procent in Chili goed voor 23,7 procent van het totale inkomen. Of nog: ‘De 5 procent armsten in Chili zijn even arm als de 5 procent armsten in Mongolië en Moldavië. De 2 procent rijksten in Chili zijn even rijk als de 2 procent rijksten in Duitsland’, schreef ongelijkheidsexpert Branko Milanovic op Twitter.

Tot die 2 procent rijksten behoort president en ondernemer Sebastian Piñera, wiens vermogen door Forbes op 2,8 miljard dollar wordt geraamd. 

De Chilenen eisen ook een nieuwe grondwet. De huidige dateert van 1980, toen het land een dictatuur was onder Augusto Pinochet.

Meer dan 2000 gewonden

Bij het protest vielen in totaal al 23 doden en meer dan 2.000 gewonden. Vijf overlijdens zijn toe te schrijven aan het optreden van de politie.

De onrust heeft ook haar gevolgen op economisch vlak. De Chileense peso zakte begin november tot zijn laagste punt sinds 1990 en de Chileense regering draaide de geplande groei voor het komende jaar met 2 tot 2,6 procent terug.

Bron: BELGA, eigen berichtgeving

De podcasts van De Standaard