Foto: AP

Boris Johnson heeft precies honderd dagen

Boris Johnson heeft precies honderd dagen om een oplossing te vinden voor de Brexit-impasse. Zo niet geeft niemand een cent om zijn overleven.

Iedereen zegt dat Boris Johnson onvoorspelbaar is, maar dat was de nieuwe Britse premier – hij kreeg de steun van 66 procent van de partijleden – gisteren in zijn overwinningstoespraak helemaal niet. Johnson herhaalde zijn mantra van de campagne en die omvat vier bekende actiepunten: de Brexit uitvoeren, het land verenigen, Labour-leider Jeremy Corbyn verslaan en nieuwe energie creëren. Hoe hij dat zal doen, moet de komende ­weken blijken. 

Voor zijn belangrijkste actiepunt – de Brexit uitvoeren op 31 oktober – heeft Johnson precies honderd dagen. Maar niemand weet hoe hij de Europese Unie kan overtuigen om het scheidingsakkoord dat Theresa May heeft gesloten, open te breken en vervolgens goedgekeurd te krijgen door het Lagerhuis. Met een optimistisch ‘Can do’-discours alleen zal het niet lukken.

De uitdagingen van Johnson

Johnson mag dan ruime steun genieten van de partijleden, vanaf morgen moet hij regeren met het parlement. Zijn meerderheid daar is heel krap én erg wankel. In de eerste plaats blijft hij afhankelijk van de gedoogsteun van de Noord-Ierse protestanten van de DUP. Dat zal geen probleem zijn. Zij schaarden zich voluit achter de nieuwe premier. 

Het echte gevaar komt uit zijn eigen partij. Een deel van de Conservatieve parlementsleden is radicaal tegen een harde Brexit. Als Johnson doorzet met zijn voornemen het Verenigd Koninkrijk op 31 oktober uit de EU te halen, ook al is er geen akkoord, zullen ze, samen met de oppositie, zijn regering ten val brengen. Dat kan makkelijk. Johnson heeft nog twee zetels op overschot en volgende week verliest de partij waarschijnlijk nog een zetel. Die dreigt bij een tussentijdse verkiezing in Wales verloren te gaan.

In zijn overwinningstoespraak maakte Johnson opnieuw duidelijk dat de Brexit op 31 oktober een feit moet zijn. Nogmaals uitstel vragen is voor hem op dit moment geen optie, maar zo heeft hij zichzelf behoorlijk klem gezet. Een extra verlenging lijkt het meest realistische scenario. Volgens een peiling denkt driekwart van de Britten daar ook zo over. De nieuwe voorzitster van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, liet vorige week al verstaan dat zij daar niet moeilijk over zal doen. 

Europa niet bereid tot heropening van akkoord

Michel Barnier, de ­Europese Brexit-onderhandelaar, blijft officieel positief over de komst van Johnson. ‘Wij kijken ernaar uit constructief ­samen te werken om de ratificatie van het scheidingsakkoord te vergemakkelijken en een ordelijke Brexit te realiseren’, twitterde hij. Maar van een heropening van dat akkoord is geen sprake. Dat maakte Frans Timmermans, de nummer twee van de Commissie, expliciet duidelijk. ‘De EU houdt zich aan het ­akkoord. Het is de best mogelijke deal.’ De enige speelruimte die Europa Johnson gunt, gaat over de toekomstige relatie. Daarover hebben beide partijen een algemene politieke verklaring getekend. De vraag is of er genoeg tijd is om die zodanig te verfijnen dat het Lagerhuis alsnog het scheidingsakkoord goedkeurt.