01/07/2019 - Economie
camera closecorrect Verwijs ds2 facebook gplus nextprevshare twitter video

De 737 Max-toestellen staan sinds maart wereldwijd aan de grond na twee dodelijke crashes in een halfjaar tijd. afp

Ontslagen werknemers getuigen over doorgedreven outsourcing

‘Boeing hoefde geen ervaren ingenieurs meer’

Boeing dreef het veel te ver met kosten­besparingen, zeggen oud-ingenieurs die uit de biecht klappen.

Boeing 737 Max vliegt dit jaar niet meer in ons land Lees verder onderaan

BrusselBoeing heeft geen ervaren ingenieurs meer nodig, want zijn producten zijn volwassen, kreeg Mark Rabin, een voormalige software-ingenieur te horen van een manager. ‘Ik was gechoqueerd dat in een ruimte met een paar honderd ervaren ingenieurs gezegd werd dat we niet meer nodig waren’, vertelt hij aan Bloomberg. In 2015 werd hij de laan uitgestuurd.

Boeing deed steeds meer een beroep op ingenieurs uit India die net hun diploma gehaald hadden, aldus Rabin. Zo nam het Indiase bedrijf HCL zijn intrek in kantoren tegenover Boeing in Seattle. ‘Dat was controversieel, want het was veel minder efficiënt dan Boeing-ingenieurs inzetten om te coderen. Vaak waren er verschillende rondjes heen en weer nodig omdat de code niet correct geschreven was.’

HCL werkte ook voor de 737 Max. Een werknemer van HCL schrijft in zijn cv op sociale media dat hij ‘een snelle oplossing maakte om een productieprobleem te verhelpen, waardoor de vliegtest van de 737 Max niet vertraagd werd’.

‘Onvergeeflijk’

‘Het was een onvoorstelbare blunder. Meer mensen hadden over dit probleem moeten nadenken’ Peter Lemme Oud-medewerker

De 737 Max-toestellen staan sinds maart wereldwijd aan de grond na twee dodelijke crashes in een halfjaar tijd. Bij de ongelukken in Indonesië en Ethiopië drukte het MCAS-systeem, dat overtrek van het toestel moest voorkomen, herhaaldelijk de neus naar beneden. Dat systeem reageerde op foute data van een sensor.

Een andere oud-werknemer, Peter Lemme, stelt dat de Max voor ambitieuze ingenieurs een weinig aantrekkelijk project was. De Max was een update van een vijftig jaar oud toestel. De aanpassingen moesten beperkt zijn, zowel voor de assemblage als de luchtvaartmaatschappijen. Dat beide toestellen crashten na foute data van één sensor, vindt Lemme onvergeeflijk. Het gaat immers in tegen het principe van meervoudige controle, dat gangbaar was voor generaties van Boeing-ingenieurs. ‘Het was een onvoorstelbare blunder. Meer mensen hadden over dit probleem moeten nadenken.’

Volgens Vance Hilderman, oprichter van een bedrijf dat tijdelijke ingenieurs levert, outsourcen Amerikaanse bedrijven veel agressiever. Dertig procent van de softwareontwikkeling gebeurt extern. Bij Europese vliegtuigbouwers is dat maar 10 procent, aldus Hilderman. Na de uitbesteding van werk in India kwamen grote orders binnen. Luchtvaartmaatschappij SpiceJet bestelde in 2017 100 737 Max 8-toestellen. Dat was de grootste bestelling van een maatschappij uit India, een land waar het Europese Airbus marktleider is. Bij een order van Air India in 2005 beloofde Boeing 1,7 miljard te investeren in Indiase bedrijven.

Een andere voormalige software-ingenieur van Boeing stipt aan dat leveranciers sinds 2004 zelf onderdelen moesten uitwerken. ‘Het idee was: zij zijn de experts, zij zullen er wel zorg voor dragen’, zegt Frank McCormick. ‘Dat sloeg natuurlijk nergens op.’

Volgens Rick Ludtke, een ingenieur die ontslagen werd in 2017, deed Boeing er alles aan om kosten te besparen. ‘We werden te duur. Dat is begrijpelijk vanuit bedrijfsperspectief. Maar geleidelijk verdween de vaardigheid om zelf te ontwikkelen.’

In een formele reactie aan Bloomberg stelt Boeing dat het geen gebruikmaakte van ingenieurs van HCL om het MCAS-systeem te testen. ‘We hebben decennia ervaring in het werken met leveranciers en partners over de hele wereld’, aldus een woordvoerster. ‘Onze focus is altijd dat producten en diensten veilig zijn, dat ze van de hoogste kwaliteit zijn en voldoen aan alle regels.’ (bloomberg, belga, dds)

Boeing 737 Max vliegt dit jaar niet meer in ons land

De Boeing 737 Max-toestellen moeten in ons land nog zeker tot eind dit jaar aan de grond blijven. Dat meldt de website van luchtverkeersleider Skeyes. In een ‘notice to airmen’ waarin kritische informatie staat over luchthavens of het luchtruim, is te lezen dat de Boeing 737-8 Max en Boeing 737-9 Max nog tot 30 december 2019 niet mogen vliegen. Alleen niet-commerciële vluchten zijn toegestaan, waarbij bijvoorbeeld een toestel verplaatst wordt om aanpassingen te doen. TUI fly, dat vier Max-vliegtuigen heeft, zegt dat het op die beslissing voorbereid was. (belga)