Kim De Gelder geïnterneerd, zijn slachtoffers reageren

Kim De Gelder wordt geïnterneerd, dat heeft de kamer voor de bescherming van de maatschappij beslist. De 30-jarige De Gelder werd in 2013 veroordeeld tot levenslang voor de steekpartij in het kinderdagverblijf Fabeltjesland in Dendermonde in 2009, en voor de moord op Elza Van Raemdonck in Beveren.

Het Gentse hof van assisen veroordeelde De Gelder op 22 maart 2013 tot levenslang voor 4 moorden en 25 moordpogingen. Zijn advocaat Jaak Haentjens had tijdens dat proces al gepleit voor een internering omdat De Gelder schizofreen zou zijn. De jury oordeelde echter dat Kim De Gelder toerekeningsvatbaar was, en op het tijdstip van de feiten niet verkeerde in een ernstige staat van geestesstoornis.

De kamer voor de bescherming van de maatschappij oordeelt nu dat De Gelder wel geïnterneerd moet worden. De Gelder ging na de veroordeling in 2013 verder achteruit en verhuisde de voorbije jaren enkele keren van gevangenis. In 2017 diende de directeur de gevangenis van Oudenaarde een verzoek tot internering in. De kamer voor de bescherming van de maatschappij die daarover moest oordelen, beval een onderzoek door vier gerechtsdeskundigen, die unaniem tot de conclusie kwamen dat De Gelder ontoerekeningsvatbaar is. Ook het openbaar ministerie verzette zich niet langer tegen een internering.

De zaak werd vorige week behandeld in de gevangenis in Gent, maar de uitspraak volgde vandaag pas. In het Gentse gerechtsgebouw aan de Opgeëistenlaan werd bekendgemaakt dat De Gelder geïnterneerd moet worden.

‘Iemand die ziek is, moet je niet verder straffen’

Jaak Haentjens, de advocaat van De Gelder, was na afloop van de zitting tevreden over de uitspraak. Volgens Haentjens zijn de experts tot de conclusie gekomen dat het veinzen en simuleren, waarvan sprake was tijdens het proces, deel uitmaken van zijn psychotische diagnose. ‘Mijn cliënt heeft nog altijd waanideeën. Hij komt ook al jaren zijn cel niet meer uit: hij heeft de laatste maanden slechts éénmaal een korte wandeling gemaakt, voor de rest lukt het niet. De internering is ook slechts een eerste stap. Zijn ouders zullen pas tevreden zijn wanneer de behandelingen worden opgestart.’

‘Ik ben tevreden voor hem’, besloot Haentjens. ‘Hij wordt nu overgebracht naar de psychiatrische afdeling van de gevangenis in Gent, maar de bedoeling is dat hij snel naar een FPC zal gaan. Daar kan hij een gepaste psychiatrische behandeling krijgen die een meerwaarde zal bieden. Hij had al tien jaar lang die behandeling moeten krijgen. Het is jammer dat het zolang heeft geduurd voor men tot het inzicht kwam dat Kim De Gelder niet thuishoort in de gevangenis. De diagnose is nu uitgesproken schizofrenie met een duurzaam karakter. Als hij niet medicatiegetrouw is, kunnen er agressieve handelingen uit voortvloeien die te vergelijken zijn met wat er vroeger gebeurd is.’

Reactie van Jef Vermassen

Jef Vermassen, die verschillende slachtoffers vertegenwoordigt, noemde het vonnis ‘de allerbeste oplossing’: ‘De beslissing was ook te verwachten. Iemand die ziek is, moet je niet verder straffen. Hij moet verzorgd worden. De experts van het college van deskundigen hebben hem een jaar gevolgd. Als zij van oordeel zijn dat hij op dit moment ontoerekeningsvatbaar is, wie zijn wij om dat tegen te spreken.’

Vermassen blijft erbij dat de keuze door het hof van assisen in 2013 de juiste was. ‘Als hij nu genezen verklaard wordt, gaat hij opnieuw naar de gevangenis. Indien het hof van assisen hem had laten interneren in 2013, kwam hij vrij als hij genezen was. Voor de slachtoffers is dat het grote verschil. Ik neem aan dat De Gelder echt ziek is, maar hij heeft in het verleden veel toneel gespeeld.’

Slachtoffer: ‘Niet met de figuur De Gelder bezig’

Een van die slachtoffers is Timothy Vermeir, papa van Corneel. Corneel was een van de drie dodelijke slachtoffers van Kim De Gelder. ‘Ik wist dat de beslissing er zat aan te komen’, zegt Vermeir. ‘Als er specialisten zijn die zeggen dat hij ziek is en geïnterneerd moet worden, dan zal dat zo zijn. Ik heb daar niets aan toe te voegen. Ik weet niet hoe psychiatrische aandoeningen evolueren, of hoe gevangenschap daar een invloed op heeft. Ik zou alle psychiaters oneer aandoen door daar een uitspraak over te doen.’

Voor Vermeir is de figuur van De Gelder ook niet belangrijk. ‘Wat de man gedaan heeft, is het meest relevante dat ooit in mijn leven is gebeurd. Maar ik ben niet met de figuur van De Gelder bezig, zolang de man opgesloten blijft. Ik ga ervan uit dat hij voor de rest van zijn leven achter tralies zit, zij het in een gevangenis, zij het in een instelling.’

Slachtoffer: 'De Gelder is een psychopaat'

Ook Quinten Blindeman, de zoon van de vermoorde kinderverzorgster Marita Blindeman, reageerde.

‘Je kunt het mij 100 keer vragen, sinds het assisenproces is mijn mening niet meer veranderd. De Gelder is een psychopaat, met een antisociale persoonlijkheidsstoornis en een hoop narcistische kenmerken. Tijdens het proces zijn er niet veel momenten geweest waarop hij iets zei, tot grote frustratie van ieder slachtoffer. Maar wat mij wel bij is gebleven, was zijn betoog “de schuifdeur ging achter mij dicht en ik kon niet meer terug, ik zocht een uitweg en had geen andere keuze meer".' 

'De grootste keuze had De Gelder voor mij in de keuken. Eén kinderverzorgster slaagde erin om langs de zijdeur direct hulp te halen, een andere kinderverzorgster – levensgevaarlijk gewond – slaagde erin terug naar de groepen te lopen om haar collega’s te waarschuwen en mijn moeder bekocht de confrontatie met haar leven.’

‘De Gelder heeft daar dus ook de keuze gehad om een uitweg te kiezen, via de zijdeur die wagenwijd openstond’, zegt Blindeman. ‘Toch koos hij ervoor om opnieuw via de klapdeur van de keuken naar de groepen te gaan en daar zijn slachtpartij verder te zetten.’

‘Dit is ook wat ik geloof: de dag dat De Gelder een open deur naar de vrijheid wordt aangeboden, zal dit geen verschil betekenen voor zijn persoonlijkheidsstoornis. Hij hoort thuis in het rijtje van psychopaten die blijvend een risico vormen voor onze maatschappij en hij zal altijd de touwtjes in handen willen nemen.’

Blindeman wil trouwens ook de aandacht vestigen op de ‘ondermaatse gezondheidszorg’ in de Belgische gevangenissen: ‘Het gebruik van angstremmers, antidepressiva en andere psychofarmaca zijn meer gewoonte dan een uitzondering. De mentale druk van ons gevangenisklimaat geldt dus niet enkel voor De Gelder, maar ook voor vele andere gevangenen. Elke dag worden 15 mensen gedwongen opgenomen in Vlaanderen, dit zijn mensen die kampen met een psychotische kwetsbaarheid. Deze problematiek is acuut en vraagt ondersteuning, maar dit maakt deze mensen geen gewetenloze moordenaars als De Gelder.’

Niet te missen