Foto: HOLLANDSE HOOGTE / ARIE KIEVIT

Ook apen krijgen recht op privacy

Apen in dierentuinen moeten altijd de mogelijkheid hebben om zich te verstoppen voor de priemende blik van het publiek. Dat staat in nieuwe regels die minister van Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA) heeft uitgevaardigd. ‘Op termijn zouden ook alle andere zoogdieren dat moeten kunnen’, zegt gedragsbiologe Hilde Vervaecke (Odisee Hogeschool).

‘Artikel 1. Het woord tentoongesteld wordt vervangen door het woord gehuisvest.’ De eerste bepaling in het nieuwe besluit over het houden van primaten is tekenend voor hoe dierentuinen voortaan met hun ‘bewoners’ moeten omgaan. De huidige normen dateren nog van 1999, dus was het hoog tijd voor een update.

‘Een grote stap vooruit is de mogelijkheid die dieren moeten hebben om zich te verstoppen voor het publiek’, zegt Hilde Vervaecke, gedragsbiologe en voorzitter van de dierentuinencommissie die het advies leverde voor de nieuwe regels. ‘Recent zijn ook de voorwaarden aangepast voor de erkenning van dierentuinen en daarin staat dat dieren altijd vrije toegang moeten hebben tot hun binnen - en buitenverblijf. Beide maatregelen geven meer controle aan het dier zelf. Het kan zelf beslissen om in de schaduw of de zon te zitten, kan zelf kiezen of het in het zicht van het publiek blijft of privacy wil. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat die controle over de omgeving stukken beter is voor het welzijn van dieren dan wanneer iemand anders daarover beslist.’

Het geluid van joelende kinderen, de priemende blik van de bezoekers: het zijn dingen die dieren veel stress kunnen geven. Het ene dier al meer dan het andere. ‘Op termijn zouden ook alle andere zoogdieren dat moeten kunnen’, zegt Vervaecke. De dierentuinencommissie moet zich nu nog over die kwestie buigen.

Natuurlijker

Vraag is wat dat betekent voor de bezoekers. Zullen we voortaan betalen om op struiken en rotsen te kijken terwijl de dieren zich erachter verschuilen? ‘Je kan als bezoeker niet verwachten dat elk dier op elk moment zichtbaar is’, zegt Vervaecke. ‘Je kan altijd eens terugkeren als je een dier de eerste keer niet hebt gespot. Bovendien maakt het de beleving veel natuurlijker: net zoals in het wild moet je wat meer zoeken.’ Ook Zoosite, een online magazine voor de diehard dierentuinliefhebber, noemt de nieuwe regels een goede zaak. ‘Dit maakt het misschien wat moeilijker om de dieren te zien, maar wie een beetje inzit met dierenwelzijn kan hier niet tegen zijn’, zegt pr-verantwoordelijke Sven Willemsens. ‘De tijd van apen in kale kooien ligt gelukkig achter ons.’

Bovendien passen veel dierentuinen die normen nu al toe. In Antwerpen zal er bijvoorbeeld niet veel veranderen. ‘Voor andere dierentuinen zal het betekenen dat ze meer struiken of panelen moeten plaatsen’, zegt Vervaecke.