Hoe Tomorrowland het circus nieuw leven inblaast

Amicorum spectaculum, heet deze editie van Tomorrowland. En of er spektakel is: het dancefestival heeft zichzelf in een circusjasje gestoken. Daarvoor laat het wereldtoppers uit de acrobatie halsbrekende toeren uithalen. Zonder vangnet.

Op de Main Stage van Tomorrowland vliegen de confetti, lasers en het vuurwerk je als vanouds om de oren. Maar op gezette tijden schakelt het dance-festival een tandje hoger. Het koos dit jaar voor een circusthema, en jaagt regelmatig steltenlopers over het terrein, laat een Franse koorddanseres op 20 meter hoogte balanceren, doet Canadese high pole-acrobaten buitelen op 35 meter hoogte, en laat twee Colombianen zich uitleven in een ‘wheel of death’.

Vooral dat laatste spreekt tot de verbeelding: het is een balans-achtige constructie van zo’n dertig meter hoog, met aan elke kant een hamsterwiel waarin Carlos Mallorca (20) en Angelo Rodriguez (28) de waaghals uithangen. Ze lopen erin rond terwijl het gevaarte rondtolt, doen er salto’s in, wandelen er geblinddoekt over of klimmen erbovenop om een potje te touwtjespringen.

Zonder valnet

‘Het is een oeroude act in de circuswereld’, zeggen Patrick Poppe en Peter De Ridder van De Kaaimannen, de straattheatervereniging die Tomorrowland in contact bracht met de artiesten. ‘In de jaren 20 was hij een tijdlang verboden in circussen, omdat er te veel ongelukken waren. Sinds de jaren 70 wordt hij weer toegepast, maar er zijn slechts een paar mensen ter wereld die het kunnen. We hebben al gehoord dat de Main Stage dit jaar zo op Cirque Du Soleil lijkt. Wel: dat is omdat deze mannen daar ook al speelden.’

En dat allemaal zonder valnet of beveiliging - niet alleen de dj’s riskeren dus een serieuze drop. ‘Circusacrobaten weigeren dat om artistieke redenen: het hindert hun bewegingen. Ik denk zelf nog elke keer: stop toch mannen, straks gebeurt er iets. Maar Carlos en Angelo staan al van hun achtste op zo’n wiel: ze zijn de zesde en vijfde generatie van een familie van circusartiesten.’

Vaarwel zagemeel

‘Toen Tomorrowland ons vorig jaar benaderde met het idee om deze editie rond circus te laten draaien waren we meteen enthousiast’, zegt De Ridder. ‘Wij organiseren al twaalf jaar Theater aan Twater in Boom, dus we hebben genoeg connecties in het circuswezen. Ze tilden onze voorstellen zelfs naar een hoger niveau: zo’n koord op 20 meter kan je niet op een wijkfeest zetten, en de wheel of death is ook groter dan de constructie waarmee Carlos en Angelo normaal werken.’

Dat stemt De Ridder hoopvol. ‘Tomorrowland is zich er misschien niet van bewust, maar dit zou wel eens een boost kunnen geven aan het circus in ons land. De ouderwetse circussen zijn stilaan verdwenen, maar bijvoorbeeld Circus Ronaldo bewijst dat je jezelf opnieuw kan uitvinden, in hun geval met cabaret. En Cirque Du Soleil scoort al langer met showrijke verhalen. Het traditionele circus moet inzien dat de tijd van de cirkels vol zagemeel voorbij is: de mensen zijn tegenwoordig zoveel gewend van televisie dat niemand nog gaat kijken naar een varken dat door een hoepel springt. Enkel buiten het circuswezen kan je een nieuw publiek aanboren. Muziekfestivals kunnen daar een geweldige kans voor zijn.’

Dat vindt ook Rodriguez zelf. ‘Voor een performer is dit een droomplek: het circus blijft meestal in het circus, maar dit gaan mensen over de hele wereld zien. Ik ben er zeker van dat na dit spektakel weer veel deuren zullen opengaan voor circusartiesten: ook andere festivals gaan dit willen. Dat merk je aan hoe enthousiast het publiek reageert. En de muziek past er perfect bij: die is even crazy als wij zelf.’

De podcasts van De Standaard