Foto: liv
Minder subsidies doet verenigingen naar alternatieve financiering zoeken

‘Privésector was vroeger “de vijand”, nu hebben we elkaar nodig’

Belgische verenigingen zagen ook in 2015 hun structurele financiering dalen, zo meldt de Koning Boudewijnstichting. Gevolg is dat organisaties meer en meer op zoek moeten naar alternatieve financiering in de privésector.

Het onderzoeksbureau Ipsos voert voor de Koning Boudewijnstichting jaarlijks een steekproef uit bij een aantal verenigingen in ons land. Uit de Barometer van de Verenigingen blijkt dat verenigingen hun structurele subsidies steeds meer zien afnemen, terwijl de projectsubsidies niet stijgen.

Bijna 4 op de 10 verenigingen stelden volgens de bevraging een vermindering van de permanente overheidssubsidies vast in de afgelopen 12 maanden tegenover het jaar voordien. In Vlaanderen was dat zelfs 47 procent. De vermindering van de permanente subsidies bedraagt 1 tot 10 procent voor bijna 8 op de 10 verenigingen. Vooral milieuorganisaties en culturele verenigingen worden getroffen.

Ondernemersmodel

Pas rond 2017 zou de besparingswoede zijn uitgeraasd, verwachten ze. Maar de vermindering van de subsidies noopt meer en meer organisaties om op zoek te gaan naar alternatieve financieringsbronnen in de privésector. Verenigingen moeten ook meer in projecten denken en aanwervingen gebeuren meer op projectbasis.

Die evolutie verloopt niet probleemloos en vergt volgens de Barometer zware aanpassingen in de manier van werken. Het duwt de verenigingen in de richting van een ondernemersmodel. Vlaamse verenigingen staan daar volgens het rapport positiever tegenover dan Waalse verenigingen. Zij vrezen dat kwantiteit het haalt van kwaliteit.

‘In de ngo-sector was de privésector vroeger “de vijand”, bij wijze van spreken’, stelt Roos Peirsegaele van Vredeseilanden. ‘Het was not done om ermee samen te werken. Dat wordt nu opengebroken want we hebben elkaar nodig om vooruit te gaan.’

Sommigen spreken zelfs van ‘het zich heruitvinden’ of ‘het vervellen van het verenigingsleven’. Grote verenigingen met een lange traditie hebben het er ook moeilijker mee dan jongere, die flexibeler zijn en openstaan voor vernieuwing.

Kaasschaaf

Voor de oorzaak van die verslechtering van hun financiële situatie wijzen haast alle verenigingen naar de kaasschaaf, waarbij jaarlijks enkele procenten subsidies worden weggesneden. ‘Soms is 10 procent genoeg om werkingen volledig stil te leggen’, getuigt Paul Stessens van Kringwinkel Hageland.

Er is ook een verschuiving aan de gang van structurele subsidies naar projectsubsidies, zo stipt het rapport aan. Verenigingen hebben daardoor het gevoel dat de overheid projectsubsidies gebruikt om de eigen maatschappelijke doelstellingen door hen te laten realiseren.

‘Overheden zijn steeds meer geneigd om voor hun eigen specifieke doelstellingen projectsubsidies uit te schrijven, organisaties met elkaar te laten concurreren om op de goedkoopste manier het beste resultaat te behalen’, zegt Dirk Verbist, van de Verenigde Verenigingen. ‘Men denkt dus heel vaak op korte termijn, wat veel minder ruimte geeft dan vormen van innovatie.’

Bron: BELGA