Foto: Photo News

REACTIES. 'Had nog minstens 10 jaar verdiend'

“België verliest vandaag één van zijn meest vooraanstaande politici en een groot staatsman”. Zo reageert eerste minister Elio Di Rupo op het overlijden van oud-premier Wilfried Martens. Ook andere politici, voor- en tegenstanders, reageerden op zijn dood.

“Eerste Minister Elio Di Rupo heeft met grote droefheid het overlijden vernomen van voormalig Belgisch Eerste Minister en Minister van Staat Wilfried Martens”, luidt het in een mededeling van de premier.

Volgens Di Rupo “kleurde en bepaalde Martens een groot deel van de recente Belgische politieke geschiedenis”. “Hij zal onder meer herinnerd worden als één van de vaders van het federale België”, aldus Di Rupo.

Ook Di Rupo verwijst naar de rol die Martens heeft gespeeld op Europees vlak. “Als overtuigd Europeaan bleef hij zich ook tot het laatst actief inzetten voor de verwezenlijking van het Europees ideaal. Een ideaal van samenwerking, begrip en vooruitgang. Kenmerken die de politieke actie van Wilfried Martens tijdens zijn heel carrière typeerden”.

Belichtaming van Vlaamse christendemocratie

'Met het overlijden van Wilfried Martens komt een tragisch einde aan iemand die tussen 1970 en 1991 20 jaar lang de Belgische geschiedenis beïnvloed en zelfs in grote mate gemaakt heeft', stelt Louis Tobback, die zowel oppositie voerde tegen Martens als met hem in de oppositie zat. 'Martens was tussen de meer conservatieve Tindemans en de progressievere Dehaene dé belichaming van de Vlaamse christendemocratie met al haar kwaliteiten en gebreken.'

'Hij bereikte compromissen die je niet voor mogelijk hield. In de praktijk hield hij zich echter tijdens besprekingen in de regering op de achtergrond en liet hij Dehaene, Moureaux en Schiltz oplossingen uitwerken', vertelt Tobback, die bedroefd is door de dood van Martens. 'Hij had het echt verdiend nog minstens 10 jaar van het leven te genieten.'

Echte vrienden

Was Martens niet de man van de staatsschuld?, vroeg Radio 1 aan voormalig vicepremier Willy Claes (SP.A). "Het opbouwen van de staatsschuld kun je niet ontkennen, maar de beste scheepslui staan aan wal", reageerde Claes (SP.A). De politiek werd in de jaren tachtig geconfronteerd met een zware energie- en staalcrisis. "Ik zat toen in oppositie. Je Kan niet ontkennen dat Martens uiteindelijk drastische ingrepen heeft genomen."

Claes ontwikkelde een hechte band met Martens. "Wat mij betreft, waren we de grens regering-oppositie al lang voorbij. We waren echte vrienden geworden. Hij kon openlijk met mij over problemen praten."

Twee eigenschappen kenmerkten zijn stijl, zegt Claes. "Ten eerste zijn totale inzet. Hij was een echte dienaar van volk. Hij heeft jaren lang privéleven opgeofferd voor de politiek, met de bedoeling om goed te doen. Daarmee heeft hij veel schade aan zijn persoonlijk leven toegebracht."

Daarnaast herinnert Claes zich zijn eindeloos geduld. "Martens bleef onveranderlijk kalm en liet de storm telkens betijen. Hij verzamelde intussen de standpunten en wist een compromis te smeden."

Overtuigd Europeaan

Wilfried Martens was “een overtuigd Europeaan, een eloquent politicus en een premier met wie ik goed en graag heb samengewerkt”, reageert voormalig premier en huidig liberaal fractieleider in het Europees Parlement Guy Verhofstadt.

Verhofstadt was van 1985 tot 1988 vicepremier en minister van Begroting in de regeringen Martens VI en Martens VII. “Samen met hem hebben we het herstelbeleid voor ons land in de jaren tachtig in de steigers gezet. Levendig herinner ik me onze samenwerking bij het aanpakken van de gezondmaking van onze overheidsfinanciën. Een opdracht waarin hij mij als minister van Begroting persoonlijk steunde en ter zijde stond.”

Verhofstadt, die later ook op het Europese niveau nog het pad van Martens zou kruisen, omschrijft de overleden staatsman als “een overtuigd Europeaan en een eloquent politicus”. “Hij was een veelzijdig, gecultiveerd man die al vanaf zijn jonge jaren het politieke vuur in zich had. Een passie die hij nooit in zijn carrière heeft verloren”, aldus Verhofstadt, die besluit dat Martens ook “erg gemist zal worden in Europa”.

Inzet voor ontvoogding

In een reactie op het overlijden van Wilfried Martens prijst N-VA-voorzitter Bart De Wever diens “inzet voor de Vlaamse ontvoogding en het autonomiestreven”. “Hij deed dat met overtuiging en resultaat”, aldus De Wever.

De N-VA-voorzitter betuigt ook zijn medeleven aan de familie van Wilfried Martens en wenst zijn vrouw, kinderen en familie veel sterkte.

Aimabel

'Wilfried Martens was een toppoliticus, die zowel ons land als Europa mee vormgegeven heeft', schrijven Open VLD-voorzitter Gwendolyn Rutten en vicepremier Alexander De Croo in een persbericht.

'Onze generatie groeide op met hem als premier en kent hem als een aimabel man. Veel sterkte aan Miet Smet, zijn kinderen en familie.'

Groot democratisch leider

Wilfried Martens was een “groot democratisch leider” die België grote diensten heeft bewezen, ook op sociaal-economisch vlak. Dat zei Fons Verplaetse in een reactie op Radio 1 op het overlijden van Martens. De oud-gouverneur van de Nationale Bank en medewerker van het eerste uur van Martens prees de ex-premier vooral voor zijn werk bij de Europese Volkspartij (EVP).

Martens is volgens Verplaetse, die zeven jaar voor Martens werkte, “altijd de studentenleider gebleven”. Zijn grootste verdienste is dat hij van de EVP de dominante partij in Europa heeft gemaakt en erin geslaagd is alle verschillende opinies in die partij samen te houden, vindt Verplaetse.

“Hij had een zeer groot vertrouwen in zijn medewerkers”, aldus nog Verplaetse. “Wij kwamen zeer goed overeen.” Martens wist zijn medewerkers ook goed te selecteren, benadrukte hij. “Kijk naar Jean-Luc Dehaene en Jacques van Ypersele, hij had hen goed gekozen als je hun verdere carrière ziet.”

Staatsman

Volgens PS-voorzitter Paul Magnette verliest België met het overlijden van Wilfried Martens een “staatsman”. “Hij heeft zijn stempel gedrukt op de geschiedenis van ons land”, luidt het.

Volgens Magnette was Martens voor velen “de incarnatie van de jaren 80”. “Hij was heel dat decennium eerste minister. Dat is in de politiek een opvallend lange periode en dat verdient het om benadrukt te worden”, aldus Magnette.

Wilfried Martens was volgens Magnette ook het bewijs dat men in de Belgische politiek perfect zowel gehecht kon zijn “aan zijn gewest, zijn gemeenschap als aan België”.

Bron: Belga