Foto: BELGA

Belg blijft de vakbond trouw

Tegen de Europese trend in blijft de syndicalisatiegraad in ons land hoog. Iets meer dan de helft van de werkende be­vol­king is lid van een vakbond.

Meer dan drie miljoen Belgen zijn aangesloten bij een vakbond. Het ACV telt naar ­eigen zeggen 1,6 miljoen leden, het ABVV 1,5 miljoen, de liberale vakbond ongeveer 300.000. De afgelopen jaren was er wel een lichte daling op te tekenen. Tussen 2014 en 2016 ging het aantal aangesloten Belgen met 88.000 achteruit, bleek uit cijfers van het tijdschrift Politique. Vooral de christelijke vakbond moest leden inleveren, net als de socialistische vakbond in Wallonië – in Vlaanderen was er dan weer een stijging in die periode.

‘Maar de daling van de ledenaantallen was niet substantieel’, zegt professor Vincent Scheltiens (UAntwerpen). ‘De eigenlijke syndicalisatiegraad hangt al een paar decennia erg stabiel rond de 55 procent van de werkende bevolking, zonder dat er een gebrek aan toeloop is van jongere werknemers.’

Behalve werkenden zijn er ook werkloze of gepensioneerde vakbondsleden. De vakbonden zelf wijten de lichte afname bij sommige bonden aan demografische factoren zoals de babyboomers die de arbeidsmarkt verlaten, en aan het verlies van het recht op uitkering van bepaalde groepen werkzoekenden, zoals de schoolverlaters.

In veel Europese landen, waaronder Nederland en Duitsland, is er de laatste decennia een gevoelige daling van de syndicalisatiegraad geweest. Maar de Belgische bonden gaan tegen de Europese trend in. Ook de stakingsbereidheid vandaag is groot. ‘Ik word zelfs gecontacteerd door niet-leden die vragen hoe ze kunnen deelnemen. Dat heb ik nog niet vaak meegemaakt’, zegt Gina Heyrman van het ABVV.

De gele hesjes hebben de laatste maanden het debat rond koopkracht, waarover de staking gaat, nog aangescherpt. Anders dan in Frankrijk keren ze zich in ons land lang niet allemaal tegen de vakbonden. ‘Hoewel we niet politiek zijn, zijn de meesten van ons wel aangesloten bij een vakbond’, zegt Marko Kleijn. ‘We zijn het eens met hun eisen, al zouden die een stuk verder mogen gaan. Veel gele hesjes zullen vandaag de vakbonds­kleuren dragen.’

De staking ging om 22 uur dinsdagavond van start bij het spoor en bij de luchtverkeersleiders. Bij de NMBS geldt een minimale dienstverlening, het luchtruim blijft 24 uur dicht. Ook openbaarvervoermaatschappijen De Lijn, MIVB en TEC verwachten zware hinder, net als de havens.