Waalse gemeente wil zelf groene stroom voor alle inwoners opwekken

Het gemeentebestuur van het Waalse dorp Crisnée koopt een windmolen en duizend zonnepanelen om de 3.400 inwoners en de bedrijven die er gevestigd zijn van gratis elektriciteit te voorzien. Een goed idee, zegt energiespecialist Joannes Laveyne (UGent). ‘Energie voorzien op grote schaal is efficiënter dan alle burgers zelf energie te laten opwekken.’

De burgemeester van Crisnée, Philippe Goffin (MR), en zijn schepencollege stelden het project maandagochtend voor. De gemeente wil binnenkort zelf groene elektriciteit voor zijn inwoners opwekken. De windmolen en 1.000 zonnepanelen die ze daarvoor plannen te kopen, zullen meer stroom genereren dan de burgers en bedrijven er consumeren. Slaagt het project in zijn opzet, dan is dat een primeur voor ons land.

Helemaal gratis voor de eindgebruiker wordt de opgewekte elektriciteit weliswaar niet. Zo zullen de inwoners en bedrijven in Crisnée nog moeten betalen voor de transport- en gebruikskosten van het netwerk. ‘Maar de geproduceerde energie zal beschikbaar worden gesteld aan alle inwoners, omdat we vinden dat het vandaag te duur is voor hen’, zegt burgemeester Philippe Goffin aan RTL.

2,5 miljoen euro

Het proefproject waaraan Crisnée deelneemt, heet ‘Power For You’ en wordt overzien door professor Damien Ernst van de Universiteit van Luik. ‘Het wordt de eerste keer dat mensen de kans krijgen om in te stappen in een project rond gemeenschappelijke stroomtoevoer, een elektriciteitsgemeenschap. Maar ze worden niet verplicht om dat te doen. Ze mogen ook klant blijven bij hun huidige beheerder, al is de kans groot dat ze dan 30 procent meer zullen betalen’, aldus Ernst.

De molen en de zonnepanelen kosten de gemeente Crisnée 2,5 miljoen euro. ‘Het is inderdaad een flinke investering’, zegt burgemeester Goffin. ‘We gaan die spreiden over de volgende 20 à 25 jaar. We ontkennen niet dat het moeite vraagt, maar het klimatologische en energie-aspect is zo belangrijk dat we vinden dat we dit moeten doen.’

Nog niet in Vlaanderen

Al is het nog niet helemaal zeker dat het project er echt komt. Het Waals parlement moet in maart eerst nog stemmen over een wet die het collectief opwekken en gebruiken van stroom mogelijk moet maken. Pas als het licht daar op groen gezet wordt, kan de bal aan het rollen gaan.

In Vlaanderen zijn nog geen gemeenten of steden die zelf de elektriciteit van hun inwoners willen opwekken. ‘Maar er wordt wel naar gestreefd’, zegt Nathalie Debast van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG). ‘Eeklo is tot dusver de meest vooruitstrevende gemeente daarin. Daar hebben ze zeven windmolens gekocht, in samenwerking met burgercoöperaties.’

‘Goed initiatief’

Het proefproject zal met grote ogen gevolgd worden door de andere steden en gemeenten in ons land, waar de inwoners zonder twijfel ook blij zouden zijn met veel goedkopere elektriciteit.

‘Vanuit milieuoogpunt is het zeker een goed initiatief’, zegt energiespecialist Joannes Laveyne van de UGent. ‘Het heeft bovendien het schaalvoordeel. Als je een groot veld vol legt met zonnepanelen, zal dat veel efficiënter zijn dan elk huis zijn eigen kleine installatie te geven. Maar het is natuurlijk nodig dat iemand daarin investeert. Het is interessant om zien dat de gemeente dat doet.’

Volgens Laveyne leeft in Vlaanderen nog de misvatting dat het de bedoeling is dat ieder gezin het best zelf zijn energie kan gaan opwekken. ‘Grootschalige installaties zijn efficiënter. In Vlaanderen is de politieke keuze gemaakt om vooral in te zetten op de subsidies van kleine installaties, waarvan je het effect meteen voelt. Daarom is dit zeer interessant.’