Foto: Photo News

KU Leuven onder vuur wegens samenwerking met AB InBev

Het VAD heeft het niet begrepen op de samenwerking tussen de stad Leuven, de KU Leuven, het academisch ziekenhuis en de bierproducent AB InBev.

‘Sensibilisering mag je niet overlaten aan de industrie, want dan gaat die de maatschappelijke agenda bepalen’, zegt Marijs Geirnaert, directeur van het Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs (VAD). ‘Preventiecampagnes zijn maar geloofwaardig als je dat vanuit een gezondheidsperspectief doet.’

Het VAD heeft het niet begrepen op de samenwerking tussen de stad Leuven, de KU Leuven, het academisch ziekenhuis en de bierproducent AB InBev. De vier partners lanceerden in juni 2018 het project ‘Lazarus’ dat tegen 2020 onverantwoorde alcoholconsumptie in Leuven met 10 procent moet doen dalen, via onder meer preventiecampagnes en onderzoek.

Twijfels

‘Als de industrie het echt meent, moet ze niet langer lobbyen tegen harde maatregelen, zoals prijsverhogingen of aanbodregulering’, vindt Geirnaert. AB InBev heeft het VAD meermaals gevraagd deel te nemen aan het Lazarus-project, wat het expertisecentrum telkens heeft geweigerd.

Geert Dom, professor verslavingspsychiatrie aan de UAntwerpen en voorzitter van de European Federation of Addiction Societies (EUFAS), sluit zich aan bij de kritiek van het VAD. ‘De alcoholindustrie probeert vaak samenwerkingsverbanden op te zetten om haar imago op te poetsen. Ik sta daar zeer huiverig tegenover. Wij adviseren om die inmenging te vermijden.’

Chantal Van Audenhove, de ­vicerector van de KU Leuven, zegt ‘niet blind te zijn voor de gevaren van samenwerking met de alcoholindustrie’. De universiteit is ondertussen aan het twijfelen geslagen, want de vzw die opgericht moest worden om de samenwerking te bestendigen, is er nog altijd niet. ‘Dat we onze goed­keuring nog niet hebben gegeven, komt omdat we het nog niet honderd procent eens zijn over de spelregels’, zegt Van Audenhove. ‘Wij doen geen water bij de wijn.’

Garanties over onafhankelijkheid

De KU Leuven en AB InBev raken het niet eens over de fundamentele voorwaarden van de samenwerking. Zo eist de universiteit garanties over de onafhankelijkheid van haar onderzoekers en wil ze ook inspraak in de communicatie. Van Audenhove noemt het trackrecord en de reputatie van de alcoholindustrie een reden waarom de universiteit ‘aarzelt’.

Toch wil de vicerector het project een kans geven. ‘Alle partners willen iets doen aan het overmatige en schadelijke alcoholgebruik in deze studentenstad. Zo is Lazarus ook ontstaan. AB InBev is een belangrijke speler in de stad en wij zijn partners in veel dossiers.’

AB InBev wijst in een reactie door naar Tweeperenboom, een consultancybedrijf dat het project mee coördineert. Volgens Bert Smits van Tweeperenboom is de oprichting van de vzw ‘bijna rond’ en gaat het om ‘praktische puntjes op de i’. Hij verwijst ook naar het ‘memorandum of understanding’ dat elke partij ondertekend heeft, maar volgens Van Audenhove biedt dat memorandum ‘nog niet de garanties die we als universiteit nodig hebben’.

De Leuvense burgemeester Mohamed Ridouani (SP.A) laat weten dat de stad de contracten wil tekenen als iedereen mee is in het verhaal. Het ziekenhuis verwijst door naar de universiteit.

AB InBev: ‘Als producent kunnen we wél zelf bijdragen’

‘Samenwerken met de industrie was lange tijd not ­done, maar de recentste aanbeveling van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) toont aan dat de industrie het best bij campagnes betrokken wordt’, zegt Laure Stuyck, communicatiemanager bij AB Inbev. ‘Schadelijk alcoholgebruik tegengaan is een complexe uitdaging. We kunnen die alleen aangaan door op alle fronten tegelijk samen te werken.’

‘Het verschil met andere campagnes is dat Lazarus een evidence based, meerjarige ­samenwerking is. Het gaat ook om meer dan alleen preventie, want we plannen ook interventies. We kijken wat er op het vlak van regelgeving kan gebeuren én hebben invloed op het aanbod van alcohol. Er is ook een duidelijke opvolging: we leren wat werkt en niet werkt, evalueren en volgen op.’

‘We kunnen als producent wél zelf bijdragen. Dat is onze verantwoordelijkheid en dat doen we ook. Wereldwijd investeren we meer dan 1 miljard dollar in toegewijde ­marketing­campagnes. Zo hopen we sociale normen en individueel gedrag positief te beïnvloeden en het schadelijke alcoholgebruik te verminderen.’

‘Door ons aanbod uit te breiden, kunnen mensen bewuster kiezen en ervoor opteren geen alcohol te drinken. Met Hoegaarden 0.0%, Jupiler 0.0% en straks het allereerste alcoholvrije abdijbier Leffe Blond spelen we een voortrekkersrol.’