Foto: REUTERS

Eurosceptici besnuffelen elkaar om blok te vormen

Salvini werkt volop aan een grote fractie van rechtse eurosceptici in het Europees Parlement. Het is de nachtmerrie van de pro-Europese partijen.

Het gebeurt niet zo vaak dat Jaroslaw Kaczynski, de sterke man van de Poolse conservatieve regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS), een buitenlandse gast ontvangt in zijn kantoor in Warschau. Vandaag valt die eer te beurt aan de Italiaanse vicepremier Matteo Salvini, de leider van de Lega. De twee zullen er spreken over een bundeling van de krachten in Europa.

Salvini maakt er al maanden geen geheim van het zijn ambitie is om één grote eurosceptische fractie te vormen in het volgende Europees Parlement. Vandaag zijn de eurosceptische stemmen op rechts er versnipperd tussen twee fracties: Europe of Freedom and Direct Democracy (EFDD), waar het Britse Ukip de hoofdrol speelt, en Europe of Nations and Freedom (ENF) met Salvini’s Lega, het Rassemblement National van Marine Le Pen, Vlaams Belang en de Oostenrijkse FPÖ.

De Poolse PiS-partij maakt nu deel uit van de fractie Europese Conservatieven en Hervormers (ECR), die zich ‘eurorealistisch noemt’ en waar de Britse Conservatieven de ruggengraat van vormen. Maar de Brexit zal tot een totaal nieuwe constellatie leiden. Met het vertrek van Ukip blijven de Italiaanse Vijfsterrenbeweging en de Duitse Alternative für Deutschland wat verweesd achter binnen de EFDD. En heeft de ECR, waar ook de N-VA deel van uitmaakt, zonder de Britse Conservatieven nog wel een toekomst? Of kiest de PiS voor aansluiting bij Salvini en de ENF?

‘Het gaat vandaag om een informele ontmoeting tussen partij­leiders. Iedereen positioneert zich in de aanloop naar de Europese verkiezingen’, zegt Gerolf Annemans, Europarlementslid voor Vlaams Belang en ENF-vicevoorzitter. ‘Tussen de Europese Conservatieven en ENF gaat het erom zo veel mogelijk eurokritische zetels binnen te halen. Wij testen alles uit. De Poolse PiS-partij zal moeten kiezen of ze alleen verdergaat of zich bij ons aansluit, waar ze volgens mij meer thuishoort.’

Het is mogelijk dat ook de Vijfsterrenbeweging zich aansluit, zegt Annemans. ‘Salvini wil de Italiaanse regering stabiel houden. Maar wellicht komt er pas na de verkiezingen uitsluitsel. Wie een bestaande fractie verlaat, zegt dat beter niet voor de verkiezingen.’ Zo is het niet uitgesloten dat de Tsjechische premier Andrej Babis de liberale fractie vaarwel zegt en zich vastklinkt aan de eurocritici.

De impact kan zonder voorgaande zijn. Volgens peilingen zouden de drie bovengenoemde fracties na de verkiezingen samen goed zijn voor 155 van de 705 zetels. Als ze de krachten bundelen, zouden ze zelfs de op een na grootste fractie worden – na de christendemocratische EVP die op 178 zetels zou landen. En stel je voor wat er gebeurt als de Hongaarse premier Viktor Orban na de verkiezingen alsnog de deur van de EVP achter zich dicht trekt.

Voor de traditionele pro-Europese families is dit een nachtmerriescenario, omdat het de invloed van de eurocritici zou vergroten en de besluitvorming in het Europees Parlement zou bemoeilijken. Zij zouden samen maar aan 400 à 410 zetels komen.

Geschilpunten

Dat het zover komt, is verre van zeker. ‘Er zullen zeker veto’s zijn van alle kanten, ik denk maar aan de N-VA’, zo geeft Annemans toe.
En onderling zijn er heel wat geschilpunten die toenadering en samenwerking in de weg staan. Le Pen en Salvini zijn goed bevriend met de Russische president Vladimir Poetin, die de boeman is van Kaczynski. Salvini dringt bij andere EU-landen aan op de spreiding van asielzoekers, maar botst op een njet van de PiS-regering in Polen en moet ook van Le Pen geen steun verwachten. De AfD haalde onlangs bij monde van kopstuk Alice Weidel snoeihard uit naar de Italiaanse begrotingsplannen en gruwt van het protectionistische discours van Le Pen.

In de aanloop naar de Europese verkiezingen  kondigt Le Pen alvast aan  dat er komend voorjaar ‘zeker twee’ gezamenlijke optredens zijn van haar met Salvini en Europese gelijkgezinden ter voorbereiding van een ‘alliantie van naties’. Het doel: ‘de EU van binnenuit uithollen’.