Foto: thijs pattyn

Mevrouw de burgemeester raakt nog altijd moeilijk in het gemeentehuis

Slechts 45 van de 300 burgemeesters die volgende week starten, zijn vrouwen. Bovendien draagt in geen enkele grotere stad een vrouw de sjerp.

Door vorige week in extremis in Ninove nog de sjerp te grijpen, heeft Tania De Jonge (Open VLD) het aantal vrouwelijke burgemeesters op 45 gebracht. Op 45,66 om heel precies te zijn, want Inez De Coninck (N-VA) neemt over twee jaar in Opwijk de sjerp over van Albert Beerens (Open VLD). 

Maar het resultaat blijft heel mager. Slechts 15,2 procent van de Vlaamse burgemeesters is vrouw. Dat is zelfs een lichte daling tegenover zes jaar geleden toen het nog om 15,9 procent  ging. 

Dat blijkt uit cijfers van Vrouw & Maatschappij, de aan CD&V gelieerde vrouwenbeweging, en de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG). Bovendien wordt geen enkele centrumstad geleid door een vrouw. Hasselt was tot vandaag de enige, maar vanaf dinsdag neemt Steven Vandeput (N-VA) er het stuur over van ­Nadja Vananroye (CD&V). De grootste gemeenten met een vrouw aan het roer zijn nu het Limburgse Sint-Truiden en het Antwerpse Geel. 

Het is nochtans zo dat op de verkiezingslijsten evenveel mannen als vrouwen moeten staan en dat de eerste twee plaatsen niet mogen worden ingenomen door twee mensen van hetzelfde geslacht. ‘Maar dat volstaat niet’, zegt Liesbeth Maris, nationaal voorzitter van Vrouw & Maatschappij. ‘Vrouwen maken nog altijd veel minder kans om de lijst te trekken.’ En het zijn de lijsttrekkers die bijna altijd burgemeester worden.

Ieper was daarop de grote uitzondering bij de vorige verkiezingen. ‘Vier van de zes lijsten werden getrokken door een vrouw’, zegt Emmily Talpe (Open VLD), de eerste vrouwelijke burgemeester van de kattenstad. ‘Ik heb het geluk gehad dat de partij op haar gat lag toen ik in 2007 de lokale afdeling in handen nam. Ik heb een hele vernieuwing  kunnen doorvoeren waardoor vrouwen automatisch meer kansen hebben gekregen. Anders blijft een oude garde – vooral mannen – sterke plaatsen eisen voor wat ze in het verleden voor de partij betekend hebben. Los daarvan denken veel vrouwen nog altijd dat politiek niets voor hen is. Net zoals het beeld bestaat dat techniek voorbehouden is voor jongens.’

Harde wereld

‘Het blijft een harde wereld die kan afschrikken’, zegt Veerle ­Heeren (CD&V), burgemeester van Sint-Truiden. ‘Dat wil niet zeggen dat vrouwen er niet in zouden  kunnen gedijen. Maar om er te staan moet je er elke dag, zeven op zeven, mee bezig zijn. Ik ken nog altijd niet veel mannen in de politiek die daarnaast ook bezig zijn met het huishouden. Ik zou dit ook niet kunnen zonder hulp.’ 

‘Als je als burgemeester niet dicht bij de bevolking staat, ben je een eendagsvlieg’, zegt Vera Celis (N-VA), burgemeester in Geel. ‘Ik heb  het geluk dat mijn kinderen volwassen zijn. Het huishouden geef ik volledig uit handen.’

‘We moeten die beeldvorming uitdagen’, zegt Liesbeth Maris. ‘De verkiezing van een vrouwelijke burgemeester in belangrijke steden zoals Femke Halsema in  Amsterdam, Anne Hidalgo in Parijs of Ada Colau in Barcelona kan een positief effect hebben op die beeldvorming.’ 

De vrouwelijke burgemeesters blijven wel hoopvol. ‘Dit soort evoluties heeft tijd nodig’, zegt ­Celis. ‘De kentering in de geesten is ingezet’, meent Talpe.