Foto: REUTERS

Terugtrekking Amerikaanse troepen begonnen: 'VS hebben IS verslagen'

De Verenigde Staten zijn nu ook volgens het Witte Huis begonnen met de terugtrekking van hun troepen uit Syrië. 'We zijn begonnen met Amerikaanse soldaten terug naar huis te halen, omdat we nu in een volgende fase van de operatie zijn beland', klinkt het woensdag in een door Witte Huis-woordvoerster Sarah Sanders verspreid communiqué.

'De VS hebben het territoriale kalifaat verslagen', klinkt het in het communiqué. 'Dit betekent echter niet dat de wereldwijde coalitie in de strijd tegen Islamitische Staat of haar campagne wordt opgedoekt. De VS en onze bondgenoten staan klaar om op alle vlakken opnieuw te interveniëren om Amerikaanse belangen te verdedigen indien dit noodzakelijk is', benadrukte Sanders. De samenwerking om de territoriale claims van radicale islamisten te verhinderen, wordt voortgezet.

'We hebben IS in Syrië verslagen, en dat was de enige reden om daar tijdens het presidentschap Trump aanwezig te zijn', schreef de Amerikaanse president Donald Trump eerder op Twitter.

'Iran viert feest'

Eerder hadden The Wall Street Journal en de zender CNN over de intenties bericht. Trump had de beslissing genomen en het ministerie van Defensie verordend te beginnen met de terugtrekking van de troepen, meldde CNN onder aanhaling van bronnen in het Pentagon. Volgens The Wall Street Journal werden bondgenoten in de regio al op de hoogte gebracht van de beslissing. Uit de eigen gelederen kwam onmiddellijk na de bekendmaking van het nieuws massale kritiek. 'Echt waar? ', schreef het Republikeins congreslid Adam Kinzinger op Twitter. 'Iran viert nu al feest'.

Syrië-expert Charles Lister verklaarde in een woensdag gepubliceerd standpunt dat de beslissing van Trump een 'droomscenario' is, niet alleen voor IS, maar ook voor Rusland, Iran en de regering van der Syrische president Bashar al-Assad. IS had woensdag nog de verantwoordelijkheid voor een aanslag opgeëist. 'Hoewel het geen complete verrassing is, is de beslissing van president Trump om zich op militair vlak volledig terug te trekken, extreem kortzichtig en naïef', schrijft Lister, directeur voor terrorismebestrijding aan het Middle East Institute in Washington.

De VS staan aan het hoofd van een internationale coalitie die strijd voert tegen de terroristische IS-milities in Syrië. Hun belangrijkste bondgenoot in het land zijn de Koerdische YPG-milities, die daar de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) aanvoeren. De Koerdische strijders golden lange tijd als een van de weinige voor het Westen betrouwbare grondtroepen in Syrië. In Syrië zelf beschikken de VS over zowat 2.000 militairen, die daar officieel zijn om de Syrische oppositietroepen op te leiden en te adviseren.

De SDF-troepen hebben een groot deel van het voormalige grondgebied van IS heroverd en blijven in het oosten van het land de jihadisten op de korrel nemen. Wekenlang is er vlakbij de grens met buurland Irak gevochten rond een van de laatste IS-bastions in Syrië. De VS steunden de SDF-troepen met luchtaanvallen. Deskundigen gaan er echter nog steeds van uit dat duizenden IS-strijders zich in Syrië bevinden, onder meer in de moeilijk toegankelijke woestijngebieden.

Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zei dinsdag: 'De klus nog niet achter de rug is'. Er is is echter aanzienlijke vooruitgang geboekt. De VS onderhouden ook nauw contact met Turkije.

Vijf jaar geleden was de terreurorganisatie Islamitische Staat (IS) uitgegroeid tot een machtige en gevaarijke kracht in het Midden-Oosten. Intussen controleren jihadisten in Syrië nog maar een klein gebied, maar ze zijn - net zoals in Irak - nog steeds actief. IS-cellen concentreren zich momenteel op aanslagen. Waarnemers waarschuwen - compleet in tegenstelling tot wat Trump woensdag tweette - dat IS nog lang niet is verslagen.

Turkije

Na een terugtrekking van de Amerikaanse troepen wordt de weg vrijgemaakt voor een nieuw militair offensief van Turkije. De regering in Ankara dreigt al geruime tijd met een nieuwe interventie tegen de YPG. Pas vorige week kondigde de Turkse president Recep Tayyip Erdogan een offensief aan. Volgens Erdogan wil Turkije operationeel worden om de mensen daar 'van de separatistische terreurorganisatie YPG te redden'. Trump en Erdogan hadden vorige week met elkaar getelefoneerd en elkaar begin december in de marge van G20-top in Buenos Aires voor een persoonlijk gesprek ontmoet.

De VS wezen toen evenwel een nieuw militair offensief van Turkije tegen Koerdische troepen resoluut van de hand. 'Een eenzijdig militair offensief in het noordoosten van Syrië langs eender welke kant is zeer bedenkelijk, omdat daar Amerikaanse troepen aanwezig kunnen zijn', zei een woordvoerder van het Pentagon. Bovendien hebben Amerikaanse troepen in het noorden van Syrië observatieposten gebouwd.

Turkije beschouwt de YPG als een filiaal van de verboden Koerdische Arbeidspartij PKK en dus een vijand. Al in de lente hadden Turkse troepen en 'bevriende rebellen' in het noordwesten van Syrië de regio rond de stad Afrin op de Koerden veroverd.
De Koerden hebben in het noorden en oosten van Syrië zelfbestuur gevestigd. Ze hebben een gespannen relatie met de Syrische regering. Damascus wijst de inspanningen van de Koerden voor meer autonomie van de hand en houdt vast aan zijn soevereiniteit. Onlangs waren er toch voorzichtige toenaderingspogingen tussen beide partijen. Die zouden steviger kunnen worden, eens de Amerikaanse troepen volledig uit het land zijn verdwenen. Bij de Turkse aanval op Afrin in het voorjaar stuurde de Syrische regering symbolisch nog troepen om de Koerden te helpen.

Niet te missen