Foto: BELGA

N-VA verliest veldslag, maar oorlog gaat voort

Ondanks eerdere ultimatums blijft de N-VA in de regering. De partij hoopt zo toch nog het VN-Migratiepact te kunnen tegenhouden.

De N-VA deinst terug voor de rode lijnen die ze zelf getrokken heeft. De partij kon een regering die maandag naar Marrakech trekt, niet steunen, zei voorzitter Bart De Wever begin deze week. En indien premier Charles Michel (MR) daar toch een wisselmeerderheid voor zou zoeken, dan zou dat de stekker uit de regering trekken, zei de partij.

En toch laat de N-VA de premier naar Marrakech vertrekken, en keurden coalitiepartners CD&V, Open VLD en MR – met steun van oppositiepartijen CDH, Ecolo, Groen en SP.A – gisteren een resolutie goed waarin de Kamer haar steun uitspreekt voor het VN-Migratiepact. Vandaag komt de zaak opnieuw aan bod in de plenaire vergadering, maar Michel krijgt zo wel het parlementaire mandaat waar hij dinsdag om gevraagd had. De N-VA stemde tegen, maar stapt niet uit de regering. MR-voorzitter Olivier Chastel reageerde meteen dat ‘de krachtdadigheid van Michel vruchten afwerpt’. Lees: de N-VA speelde blufpoker. ‘Dit legitimeert de positie die de premier in september al heeft ingenomen op het spreekgestoelte van de Verenigde Naties. In Marrakech zal hij doorgeven dat het Belgische parlement dit pact steunt.’

 

Bochten en zwalpen

Zowel oppositie als meerderheid sprak de N-VA aan op de bocht of ‘het gezwalp’ van de partij. Bij de N-VA ziet men dat anders. Zolang Michel niet in naam van de regering uitspraken doet in Marrakech, is er geen probleem, klinkt het. ‘Als Michel alleen met de steun van het parlement naar Marrakech trekt, bindt hij België niet’, zegt N-VA-fractieleider Peter De Roover.

Dat nuanceerde professor internationaal recht Jan Wouters (KU Leuven). De premier ‘spreekt uit naam van de regering als hij naar een internationale conferentie gaat’, zei hij gisteravond in Terzake.

De resolutie waarop Michel wil steunen om toch naar de VN-bijeenkomst te gaan, doet er volgens de N-VA niet toe. Verdragen of andere internationale akkoorden sluiten, is immers een exclusieve bevoegdheid van de regering. ‘De resolutie is alleen maar een peiling van de standpunten in het parlement’, zei De Roover. ‘Om België te binden, moet de regering dat beslissen.’ En in die regering blijft de N-VA op haar strepen staan. De echte krachtmeting verplaatst zich zo van Marrakech naar New York, en volgt sneller dan gedacht. In plaats van in januari zal de vergadering van de VN waarop het pact formeel bekrachtigd wordt, wellicht al plaatsvinden op 19 december.

Voor de N-VA is het duidelijk dat Michel daar geen positie kan innemen, aangezien niet alle coalitiepartners op dezelfde lijn zitten. ‘We stellen vast dat we het over dit pact niet eens zijn binnen de regering’, aldus De Roover. ‘Maar als je het niet eens bent binnen de regering, en dat is in het verleden nog gebeurd, dan beslist de regering niet.’ Met andere woorden: net door in de regering te blijven kan de N-VA verhinderen dat België het pact goedkeurt, luidt de redenering.

Slikken of opstappen

De vraag is of dat klopt. Specialisten zijn het erover eens dat een mogelijke ja-stem zonder fiat van de N-VA juridisch niet aangevochten kan worden, maar ook dat politiek-democratische regels voorschrijven dat de regering in consensus beslist. De andere meerderheidspartijen menen dat de consensus over dat pact al eerder vastlag, voor de N-VA openlijk begon te protesteren. 
De N-VA wil absoluut vermijden dat ze zelf uit de regering moet stappen. ‘Ze zullen ons eruit moeten duwen’, zei De Roover. Maar als België in New York het pact toch goedkeurt zonder het fiat van de N-VA, is het de facto aan de Vlaams-nationalisten om die beslissing te slikken, of op te stappen.