Schild & Vrienden ontmaskerd: racisme, seksisme en antisemitisme achter de schermen

De jongerenbeweging Schild & Vrienden verkoopt zich als salonfähig, maar grossiert achter de schermen in racisme en anti­semi­tisme. Dat blijkt uit een ontluisterende reportage van Pano.

Een Vlaams-nationalistische jongerenbeweging die opkomt voor de Vlaamse identiteit, de traditionele familiewaarden en het conservatieve gedachtegoed. Zo wil Schild & Vrienden zich aan de buitenwereld verkopen. En met succes: bezieler Dries Van Langenhove maakt deel uit van de Raad van Bestuur van de Universiteit Gent, speechte al voor de Vlaamse Volksbeweging en maakte al meerdere malen zijn opwachting in de media, onder meer in Ter­zake. Vier jongeren uit zijn entourage slaagden erin verkozen te raken in de Vlaamse Jeugdraad, goed voor de helft van het aantal nieuwe verkozenen. De beweging nam ook al spontaan de beveiliging van een lezing van Theo Francken op zich.

De salonfähige toon die Schild & Vrienden hanteert in het publieke debat, contrasteert fel met de toon die achter de schermen gehanteerd wordt. Dat toonde Pano, het reportagemagazine van de VRT, aan (zie fragmenten hieronder). Racistische, antisemitische en seksistische ‘grappen’ en opmerkingen zetten de toon in de online-discussiegroepen, die doorgaans goed afgeschermd zijn voor de buitenwereld. Sympathisanten posten weerzinwekkende filmpjes van onder meer lijdende, ondervoede zwarte kindjes met als begeleidend opschrift ‘I don’t care. I love it’, organiseren een valse geldinzamelactie voor een zweep ‘om een luie tyfusneger’ op school te krijgen en plaatsen een foto van een ‘Joodse Rolex’, waarbij de wijzerplaat is vervangen door een gasmeter.

Oefenen op de schietbaan

Daar blijft het niet bij. Ook verheerlijkingen van het nazisme, islamofobe cartoons en een spottend bericht over de doodgeschoten kleuter Mawda passeren de revue. Die stijl van misselijkmakende ‘humor’ is schatplichtig aan de Amerikaans alt-right-beweging die zich online vaak bedient van groffe cartoons – zogeheten ‘memes’.

De afgeschermde discussiegroepen zijn er niet alleen als tijdverdrijf, maar dienen ook als platform waarop Schild & Vrienden een infiltratie van het maatschappelijk middenveld en de politiek bekokstooft. Dat de Vlaamse Jeugdraad vier nieuwe leden met een Schild & Vrienden-achtergrond telt, is geen toeval maar het gevolg van een goed uitgedachte actie. Via die verkozenen probeert de Vlaams-nationalistische jongerenbeweging de werking van de Jeugdraad te ontregelen door bijvoorbeeld een enquête te beïnvloeden. Een van de verkozenen schrikt er niet voor terug om haatberichten online te posten.

De weerbaarheid van de jeugd is een belangrijk actie- en discussiepunt voor Schild & Vrienden. Daar werken ze niet alleen aan met doorgedreven krachttrainingen, ze doen ook oefeningen op de schietbaan. Dat was vorige maand het geval tijdens een reis naar Roemenië, waar ze ook kortstondig konden spreken met de Hongaarse premier Viktor Orban.

Dat sentiment van weerbaarheid keert ook online terug. Sympathisanten van Schild & Vrienden – er is niet zoiets als een officieel lidmaatschap – schrikken er niet voor terug om te poseren met vuurwapens. Een enkeling begeleidt dat met het commentaar ‘totally ready’. Een ander laat weten een rassenoorlog wel te zien zitten, gevolgd door twee smileys. Ook Van Langenhove spaart de forse retoriek niet.

‘Jullie zijn bedot’

Op sommige van de acties van Schild & Vrienden dagen er maar enkelingen op. Maar op hun Facebookpagina, de gematigde variant, telt de beweging meer dan 14.000 volgers. De afgeschermde groep, met de controversiële inhoud, bereikt momenteel 847 mensen. Veel discussies vinden overigens ook plaats op de website Discord, goed voor een harde kern van 190 jongeren.

Meerdere leden van Schild & Vriend zijn of waren actief bij de jongerenafdelingen van N-VA en Vlaams Belang. Er zijn bovendien goede banden met identitaire bewegingen in het buitenland, tot media van de Amerikaanse alt-right toe.

Als reactie in de Pano-uitzending laat Van Langenhove weten weinig racistische uitspraken te zien passeren op die online discussiefora. Geconfronteerd met bewijsmateriaal ontkent hij dat bepaalde gore berichten van Schild & Vrienden afkomstig zijn. Hij trekt het journalistieke werk van de VRT in twijfel. ‘Volgens mij zijn jullie bedot.’ Ook geeft hij nog mee dat hij vermoedt dat iemand anders zich als Dries Van Langenhove uitgeeft. In een reactie daarop is de VRT formeel. ‘We twijfelen niet aan de authenticiteit van de posts en commentaren die in de reportage te zien zijn.’

Op de Facebookpagina van Schild & Vrienden postte Van Langenhove een bericht waarin hij spreekt over framing en manipulatie door de VRT.

'Pano schokt mij diep'

De UGent wilde woensdag nog niet uitgebreid reageren. Rector Rik Van de Walle reageerde wel kort op Twitter.

Joods Actueel had al een bericht van Schild & Vrienden gekregen om te benadrukken dat de bewuste memes die antisemitisme propageren ‘binnen de organisatie niet getolereerd worden.’