Foto: AFP

Europese Ombudsman kritisch voor benoeming kabinetschef Juncker tot EU-topambtenaar

De Europese Commissie heeft fouten gemaakt in de benoeming van de nieuwe Europese topambtenaar Martin Selmayr. Dat besluit EU-ombudsman Emily O’Reilly in haar eindrapport. ‘Het is uitzonderlijk vreemd dat geen enkele Commissaris de procedure in vraag heeft gesteld.’

De Duitser Martin Selmayr, sinds 2014 kabinetschef van Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker, werd in februari benoemd tot de nieuwe secretaris-generaal van de Commissie, de hoogste Europese ambtenaar. Omdat enkel de directeur-generaal of adjunct-directeur-generaal in aanmerking komt voor de post van secretaris-generaal, solliciteerde Selmayr eind januari voor de post van adjunct-secretaris-generaal. Die benoeming duurt normaal gezien maanden, maar hij werd in twee weken officieel benoemd tijdens de vergadering van Eurocommissarissen op 21 februari. Meteen daarna meldde de zittende secretaris-generaal dat hij met pensioen zou gaan, waarna Selmayr enkele minuten later plots secretaris-generaal was.

De Europese Ombudsman trok de zaak in mei naar zich toe. Ze vroeg Juncker en de Commissie een antwoord te geven op zeven vragen over de omstreden benoeming, en alle documenten en wettelijke adviezen over de promotie van Selmayr over te dragen. Daabij vond O’Reilly ‘vier voorbeelden van wanbeheer’ in de benoeming van de nieuwe secretaris-generaal, ‘waarbij de Commissie de regels - letterlijk of in de geest - niet correct heeft gevolgd’.

‘Commissie reageerde ontwijkend en agressief’

De Commissie creëerde volgens O’Reilly een ‘kunstmatig gevoel van dringendheid’ om de post in te vullen, om zo te verantwoorden dat er geen vacature werd opengesteld, en organiseerde een selectieprocedure om de post van vice-secretaris-generaal in te vullen als dekmantel om Selmayr snel op de stoel van secretaris-generaal te krijgen. De bezorgdheden van veel Europarlementsleden waren terecht, vindt ze, maar de Commissie reageerde ‘defensief, ontwijkend en soms zelfs ronduit agressief’.

‘De Commissie heeft stappen ondernomen om de procedure normaal te laten lijken, maar bracht zo het vertrouwen van het publiek in de Europese standaarden in gevaar. Het College van Commissarissen is verantwoordelijk voor het wanbeheer’, is de EU-ombudsman duidelijk. ‘Het is uitzonderlijk vreemd dat geen enkele Commissaris de benoeming in vraag heeft gesteld.’

Speciale benoemingsprocedure

De Ombudsman vraagt nu dat de Commissie een speciale benoemingsprocedure ontwikkelt voor de secretaris-generaal. Zo moet vooraf worden aangekondigd dat de job beschikbaar is, en moeten externe experten hun advies geven vooraleer de Commissie een nieuwe topambtenaar benoemt.

Die laatste vaststelling kan op instemming rekenen bij de Commissie. De woordvoerder van de Commissie onderstreepte ook dat de Ombudsman in haar rapport de wettelijkheid van de benoemingsprocedure niet betwist. De Commissie is het wel niet eens met de vier aantijgingen van wanbeheer, zoals die over mogelijke belangenvermenging, en zal daarover contact opnemen met de ombudsman.

De Commissie is wel bereid om te bekijken ‘hoe de toepassing van de huidige regels en procedures verbeterd kan worden in de toekomst en op dezelfde manier toegepast kan worden op alle instellingen’. Daarover organiseert bevoegd eurocommissaris Günther Oettinger op 25 september een rondetafelconferentie met de andere Europese instellingen.

Juncker of Selmayr zelf hebben nog niet gereageerd op het rapport.

Bron: BELGA