Foto: blg

Leterme onder vuur wegens ‘autoritair’ leiderschap Idea

In een kritisch rapport laakt KPMG de manier waarop Yves Leterme de interna­tionale orga­ni­satie Idea leidt. De consultant maakt ook gewag van pest­gedrag en discriminatie.

VOORAF

In mei lekte uit dat ­ex-premier Yves Leterme, die de intergouvernementele organisatie Idea leidt, de Belgische belastingen op zijn loon liet terugbetalen door de organisatie. De landen/­leden die Idea steunen, konden daar niet mee lachen en vroegen consultant KPMG om  de organisatie door te lichten. KPMG Stockholm kreeg een dubbele opdracht: nagaan of Idea de Belgische belastingen aan Leterme terecht heeft terugbetaald en ‘mogelijke managementproblemen’ onderzoeken.

In de audit van het consultancybureau KPMG wordt het beeld geschetst van een organisatie die voor de komst van Leterme al vierkant draaide. In 2016 moest Idea nog eens extra bezuinigen omdat verschillende landen/donateurs de geldkraan dicht hadden gedraaid, blijkt uit het rapport waar de Zweedse nieuwssite Omvärlden vandaag over bericht en dat De Standaard kon inkijken. KPMG Stockholm ondervroeg een dertigtal medewerkers en voormalige medewerkers.

Leterme is sinds 2014 secretaris-generaal van Idea. Die intergouvernementele organisatie is gevestigd in Zweden en verleent steun en advies aan landen die de weg naar meer democratie willen opgaan. Hij krijgt krediet voor de doortastende beslissingen die hij heeft genomen na de budgetknip, maar de audit stipt het ‘groot wantrouwen’ binnen de ­organisatie tegenover de secretaris-generaal en het management aan.

Pesten en discriminatie

Er wordt gewezen op ‘ernstige tekortkomingen’ over de manier waarop de veranderingen binnen de organisatie begeleid worden. Er is weinig inspraak bij beslissingen en slechte communicatie erover. ‘Wie kritiek heeft, vreest repercussies’, staat in het rapport. Die perceptie bij het personeel ontstaat door het ‘autoritaire leiderschap van de secretaris-generaal en een gebrek aan collectieve beslissingsmacht’.

Hoewel Idea een organisatie is waar veertig nationaliteiten werken, is een inclusieve werkomgeving ‘geen prioriteit’ voor het management. ‘Er zijn geen meldingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag, maar wel verschillende meldingen van mogelijke discriminatie, voorkeursbehandelingen en pesten. De meningen verschillen wel over de ernst van de incidenten en de efficiëntie waarmee het management ze heeft aangepakt.’

In Zweden of overal

De audit kwam er nadat was uitgelekt dat Leterme Belgische belastingen had laten terugbetalen door Idea. Die terugbetaling kwam aan het licht na een anonieme tip. Maar over het belasting­geschil geeft het rapport Leterme het voordeel van de twijfel. Er was afgesproken dat hij zijn loon – 14.362 euro per maand – netto op zijn rekening zou krijgen. Maar in de communicatie over en de onderhandelingen van het loon was niet duidelijk of die netto sloeg op Zweden of ook wereldwijd gold. Leterme ging uit van het tweede omdat dat bij de Oeso, waar hij voordien werkte, ook de gewoonte was.

Het dossier werd in alle integriteit en juridisch correct behandeld, vindt KPMG. De consultant stipt ook aan dat het niet de eerste keer is dat er bij Idea een belastinggeschil opduikt dat leidt tot terugbetaling, maar wel voor het eerst is dat de secretaris-generaal geld teruggestort krijgt.

Leterme: ‘Voel me niet bedreigd’

Het rapport wordt vrijdag besproken op een buitengewone bestuursvergadering van de landen/leden. Tot dan blijft het afwachten of Zweden – als grootste donateur – zijn bijdrage aan Idea gaat betalen. Na de berichten over het belastinggeschil werd de betaling opgeschort. ‘Ik zie enorme tekortkomingen en ben erg overstuur door de manier waarop Idea bestuurd wordt’, reageert de Zweedse staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking Eva Svedling aan Omvärlden.

‘Ik geef geen commentaar op de inhoud van het rapport’, zegt ­Leterme. ‘Elke audit bevat verbeterpunten en wij staan open voor opbouwende kritiek. Dat ook mensen bevraagd werden van wie het contract niet werd verlengd, verklaart misschien veel van wat in deze audit staat. Nee, ik voel mij niet bedreigd in mijn positie.’