Foto: BELGA

‘Laat verkoper kwart van notariskosten betalen’

Wie vandaag een huis verkoopt, deelt niet mee in de notariskosten. Als het van notariële specialisten afhangt, komt daar verandering in. Dat raden ze aan in een reeks voorstellen aan minister van Justitie Koen Geens (CD&V).

Een expertenrapport over de modernisering van het ambt stelt voor dat een kwart van de notariële ereloonkosten in de toekomst door de verkoper van een onroerend goed wordt gedragen, en nog driekwart door de koper. Het rapport kwam tot stand na een brede consultatie en werd opgesteld op vraag van minister van Justitie Koen Geens (CD&V).

‘Het werk dat bij een verkoop verricht wordt door de notaris komt niet exclusief ten goede aan de koper’, zeggen opstellers Pierre Nicaise en Thierry Van Sinay, oud-voorzitters van de Koninklijke Federatie van Belgische Notarissen en de Nationale Kamer van Notarissen.

Er klinkt, ook vanuit politieke hoek, vaak kritiek op de hoogte van de inkomens van notarissen en de relatief dure manier van vastgoed verhandelen in ons land. Mede daarom groeit in de sector het besef dat de tariefbepalingen moderner en transparanter moeten. Dit rapport is daar een aanzet toe.

Doordat erelonen in verhouding staan tot de bedragen op de notariële akten, moeten er volgens het rapport sommen betaald worden ‘die misschien niet astronomisch zijn, maar die toch wel doen dromen’. Dat heeft volgens de auteurs tot gevolg dat klanten geen juiste verhouding meer zien tussen de dienstverlening en het bedrag dat ze moeten betalen.

De twee experts pleiten ook voor een herijking van de tarieven. Die tarieven hangen af van de verkoopprijs van het onroerend goed en worden in schijven opgedeeld. Voor de laagste schijven stellen ze een sociale correctie voor: een verlaging van het maximumtarief met tien procent. Tegelijk moeten de hoogste schijven omhoog.

Empathie testen

Daarnaast stellen ze voor om een plafond van 750 euro in te stellen voor de administratieve kosten, die de notaris aanrekent voor het opzoeken of aanvragen van attesten bij de gemeente of het kadaster. Zo’n plafond moet misbruiken vermijden en zou in veel gevallen een besparing opleveren. Een module op de website van de Notarisfederatie rekent voor dat aan de aankoop van een woning van 200.000 euro momenteel tussen 800 euro en 1.100 euro aan administratieve kosten verbonden is.

Naast financiële voorstellen formuleren de experts ook tal van andere maatregelen om het beroep te moderniseren, zoals het invoeren van een psychologische test bij het vergelijkend examen. Dat moet kandidaten ook testen op hun empathisch vermogen, nu staat alleen de juridische kennis centraal. Ook de inzet van nieuwe technologie als blockchain en de mogelijkheid om echtscheidingen te regelen zonder rechterlijke tussenkomst komen aan bod. Eind september maken de notarisfederaties een definitief advies over aan Geens. Die wil nog niet op het rapport reageren.