Foto: Photo News

Stroom nergens zo duur als in België

Een doorsnee Belgisch gezin betaalt bijna 80 procent meer voor elektriciteit dan een gezin in andere Europese landen.

Een gezin betaalt in ons land voor elektriciteit 0,28 euro per kilowattuur. Voor een gemiddeld verbruik van 3.500 kilowattuur per jaar komt dat neer op een rekening van 996 euro per jaar.

België kent de hoogste tarieven van Europa, blijkt uit cijfers van Eurostat. Op jaarbasis betaalt de Belg 461 euro meer dan de Nederlander en 411 euro meer dan de Fransman.

Een belangrijke nuance is wel dat er geen cijfers beschikbaar zijn voor Cyprus, Duitsland, Italië en Spanje. Uit een studie van consultancybedrijf PwC in opdracht van energieregulator Creg bleek eind juni dat een Duits gezin gemiddeld nog eens 19 procent meer moet betalen dan een Belgisch.

Waarom is elektriciteit bij ons zo duur? De basisprijzen van de leveranciers liggen met 7 cent per kilowattuur 25 procent boven het Europese gemiddelde. Ons land heeft hier de op vier na duurste prijzen. Alleen in Malta, Ierland, Griekenland en het VK liggen de energieprijzen vóór taksen, heffingen en distributiekosten nog hoger.

Dat ligt waarschijnlijk niet aan de leveranciers. Uit cijfers van sectorfederatie Febeg blijken hun winstmarges erg laag te liggen. Dat de productie relatief duur is, wijt Ronnie Belmans van onderzoekscentrum EnergyVille aan de onzekerheid over de kernuitstap. ‘Zolang daarover geen duidelijkheid bestaat, wordt er niet geïnvesteerd. Het verstoort dus de marktwerking.’

Stroom nergens zo duur als in België
Foto: iStock

Dat de prijzen desondanks niet nog meer de pan uit rijzen, dankt ons land aan de goedkopere stroom die we uit het buitenland kunnen invoeren. Die wordt in de toekomst nog belangrijker, wanneer de hoogspanningsverbindingen met Groot-Brittannië en Duitsland in gebruik genomen worden.

De Belg betaalt vooral veel door de bijkomende heffingen die op de factuur verschijnen. Ons land heeft van de onderzochte landen de hoogste netkosten, waarmee de hoogspanningsbeheerder Elia en netbeheerders zoals Fluvius vergoed worden. Ook de belastingen en heffingen liggen erg hoog: alleen in Denemarken en Portugal liggen ze hoger. Daardoor gaat slechts een kwart van wat de Belg voor elektriciteit betaalt, naar de producent en de leverancier. In Ierland, Kroatië en het VK is dat bijna het dubbele.

Waarom maakt de overheid elektriciteit door die toeslagen zo duur? ‘Dat is een politieke keuze’, zegt Belmans. ‘Alles wordt in de elektriciteitsprijzen gehaspeld: groenestroomcertificaten, openbare dienstverlening en sociale verplichtingen zoals elektriciteit voor lage inkomens. In andere landen komt dat uit de algemene middelen.’

Met andere woorden: elektriciteit mag dan in het buitenland wel goedkoper zijn, maar dat moet er gecompenseerd worden door andere belastingen. Dat geldt ook op gemeenteniveau. Via dividenden profiteren gemeenten mee van de relatief hoge vergoedingen voor netbeheerders. Als die dalen, moeten gemeenten elders belastinginkomsten zoeken.

Warmtepomp

Voor de gasprijzen worden dan weer relatief weinig heffingen opgelegd, waardoor ons land in de Europese middenmoot zit.

Doordat de overheid elektriciteit relatief duur maakt, wordt er in België mogelijk minder stroom geconsumeerd. ‘Maar dat is niet noodzakelijk een goede zaak’, zegt Belmans. ‘De warmtepomp wordt zo artificieel duur, waardoor meer mensen voor verwarming op gas kiezen. Terwijl elektriciteit makkelijker te vergroenen is.’