Foto: EPA

Wat als Noord-Korea zijn dreigement uitvoert?

De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un en de Amerikaanse president Donald Trump hebben het vooralsnog nog niet gehad met hun spelletje blufpoker. Maar wat als het niet bij woorden blijft en er effectief daden komen? ‘Noord-Korea beseft ook wel dat het bij een militair treffen niets anders kan dan verliezen.’

Chinese media noemen de verbale krachtpatserij tussen Donald Trump en Kim Jong-un een chicken game. Wie het eerste opgeeft, is de bangerik. Maar wat als Noord-Korea zijn dreigement om raketten te richten op Guam toch tot uitvoering brengt?

‘In dat geval denk ik dat het zeer waarschijnlijk is dat de Verenigde Staten een militair antwoord zullen formuleren’, aldus Alexander Mattelaer, directeur Europese zaken aan het Egmont Instituut en docent internationale politiek aan VUB. ‘Welke vorm die tegenreactie zal aannemen, is volledig afhankelijk van de aard en succes van de Noord-Koreaanse aanval.’

Al gelooft Mattelaer niet dat het ook zo ver komt. ‘Noord-Korea beseft ook wel dat het bij een militair treffen niets anders kan dan verliezen. Telkens als de Verenigde Staten in het verleden werden aangevallen, werd daar heel sterk op gereageerd. Het wapenarsenaal van Kim Jong-un blijft sowieso inferieur aan dat van de Verenigde Staten. Ze zouden dus niet wegkomen met een unilaterale aanval. Het antwoord van de Verenigde Staten zou er meer dan waarschijnlijk op gericht zijn om het Noord-Koreaanse regime te vernietigen.’

Afschrikken

Het spierballengerol heeft volgens Mattelaer wel een eigen functie. ‘Een dreigement uitspreken is nog iets anders dan het uitvoeren. Tijdens de Koude Oorlog zagen we ook al confrontaties tussen grootmachten waarbij forse taal niet werd geschuwd, maar het is nooit geëscaleerd. Het werkt als een soort afschrikkingsmechanisme.’

‘Het persbericht dat het Pentagon enkele dagen geleden verstuurde is een duidelijkere formulering over de reële situatie, in tegenstelling tot de president die er niet in slaagt zijn woorden zorgvuldig te wikken en wegen voor ze uit te spreken. De woorden van Mattis (minister van Defensie James Mattis, red.) zijn heel sober en de formulering werd zo gekozen dat het er hen duidelijk enkel om gaat om af te schrikken.’

‘Maar het is natuurlijk geen gezonde situatie waarbij de president wilde verklaringen aflegt die niet worden gevolgd door zijn administratie. Dat het grootste land ter wereld zo’n onduidelijkheid creëert, is geen goede zaak in dit domein.’

Vocabularium

Volgens de professor moeten de wereldmachten daarom vandaag opnieuw een specifiek vocabularium onder de knie krijgen wat betreft hun nucleaire afschrikkingsrelaties. ‘Het is zo dat we daar de laatste 25 jaar te weinig mee bezig zijn geweest, en we zijn die taal een beetje verloren geraakt.’

‘Met Noord-Korea is er een nucleaire kernmacht bijgekomen in een kleine club. Het clubje van acht is een clubje van negen geworden, en de kernmachten moeten de relaties onderling herbekijken.’

‘In tegenstelling tot de hereniging van Oost- en West-Duitsland is de spanning op het Koreaanse schiereiland altijd blijven doorsudderen op een lagere temperatuur na de oorlog. Noord-Korea is in die tijd een zelfstandige kernwapenstaat geworden, wat de andere leden van de club nu verplicht om ook met hen een afschrikkingsrelatie op te bouwen.’