Foto: Photo News

Michel heeft nog wat werk

De regering-Michel heeft fors hervormd, vindt het IMF, maar moet nu een tandje bijsteken. En ja, daar hoort een verlaging van de vennootschapsbelasting bij.

Eerst het goede nieuws. Het IMF is in de definitieve versie van zijn jaarlijkse analyse onder de indruk van het sterke eerste jaar van de regering-Michel. Leidden maatregelen zoals de pensioenhervorming, de indexsprong of de taxshift in 2015 tot veel protest op straat en gekibbel in de kern, de internationale instelling looft het doortastende optreden van de regering. Daardoor verkleinde de loonkloof met de buurlanden en daalden de kosten van de vergrijzing.

Maar – en nu komt het slechte nieuws – de hervormingstrein is in 2016 veel trager gaan rijden, vindt het IMF, de  arbeidsmarkthervormingen van minister Kris Peeters (CD&V) ten spijt. Tegelijk was 2016 qua budgettaire sanering een haast verloren jaar. Zelfs de jobcreatie was onvoldoende om de activiteitsgraad voldoende op te krikken.

Wees realistisch
Bekeken vanuit zijn hoofdzetel in Washington is het voor het IMF zonneklaar wat de regering dit en volgend jaar te doen staat. Bovenal roept het IMF, zoals in december, op tot ‘geloofwaardige’ begrotingstabellen. Laat de regering net nu een begrotingscontrole doen om de rekening voor 2017 te laten kloppen. Die is voorlopig voor 313 miljoen euro uit balans, maar het is nog niet duidelijk waar de regering die centen wil vinden.

Dat komt omdat elke onderhandeling doorkruist wordt door de vraag of het probleem zit bij de uitgaven of de inkomsten. Het IMF vindt dat vooral de uitgaven verder onder controle moeten worden gebracht. Minder ambtenaren, minder subsidies en gerichtere sociale uitkeringen moeten daarbij helpen. Lineaire besparingen zijn af te raden, ‘slimme’ en ‘groeivriendelijke’ besparingen moeten de ambitie zijn. Meteen komt er ook geld vrij voor broodnodige investeringen in infrastructuur en mobiliteit – denk aan de factuur van het net afgeklopte compromis rond Oosterweel.

Wees ambitieus
Er moeten ook nieuwe fiscale hervormingen aangevat worden, zo klinkt het. Daarbij speciale aandacht voor de vennootschapsbelasting. Het IMF zit op de lijn van minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) en noemt de verlaging van de vennootschapsbelasting een ‘waardevol’ idee. Feit blijft dat het nominale tarief van 33,99 procent internationaal erg hoog is, terwijl de reële belasting voor veel bedrijven een pak lager is door allerlei aftrekposten. De meeste van die aftrekposten kunnen sneuvelen in ruil voor een lager nominaal tarief. Maar het IMF laat in het midden of ook de notionele-interestaftrek op de schop moet. Van Overtveldt ziet in het document in elk geval munitie voor zijn hervormingsagenda. ‘Het IMF geeft aan dat de regering goed werk geleverd heeft door te hervormen, maar waarschuwt er ook voor dat die hervormingsmotor niet mag stilvallen.’

Maar het IMF waarschuwt er ook voor dat de hervorming budgetneutraal moet zijn, gegeven het bestaande tekort op de begroting. En de hervorming zou deel moeten uitmaken van een bredere hervorming van de kapitaalsbelastingen. Die twee elementen zijn dan weer in lijn met de houding van CD&V in het dossier. Het IMF gaat uit van de ideale hervorming, die niets kost. Meteen wordt duidelijk dat wat logisch lijkt voor technocraten in Washington, veel lastiger uit te voeren blijkt voor politici in de Wetstraat.