Foto: BELGA
Hoofd Fonds Wetenschappelijk Onderzoek zegt misleid te zijn

Baas wetenschapsgeld pronkte met prijs die niet bestaat

In 2012 pakte hij uit met een management-prijs. Een fictieve, blijkt nu. Jurgen Tack, secretaris-generaal van het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek (FWO), geeft toe dat hij een fout maakte door dit niet recht te zetten. Het FWO en de minister behouden voorlopig het vertrouwen in hem.

Jurgen Tack, die sinds 1 november aan het hoofd van het FWO staat, zit verveeld met een voorval uit juli 2012. Hij leidde toen het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (Inbo). Dat pakte uit met een ‘prestigieuze prijs’ die de topman had gekregen in Dublin, met name de Estima – of European Science, Technology & Innovation Management Award.

Alleen, zowel de prijs als de organisatie erachter blijkt niet te bestaan. Het was de nieuwssite Apache die het verhaal uitbracht. Tack zegt in het stuk dat het hem naderhand duidelijk werd dat de prijs niet deugde. Hij beweert het slachtoffer te zijn geworden van een ‘sjoemelbedrijfje’ dat hem bedrijfsinformatie wilde ontfutselen. ‘Ik heb de fout gemaakt om dat niet recht te zetten en daarover te communiceren’, gaf Tack toe tegenover De Standaard. Hij zegt pas begin 2015 door de Europese Commissie op de hoogte gebracht te zijn van het bedrieglijke karakter van Estima.

Het voorval is pijnlijk voor het FWO, dat wetenschappelijk onderzoek financiert met hoofdzakelijk middelen van de Vlaamse Gemeenschap en wetenschappelijke integriteit hoog in het vaandel draagt. Toch behoudt de raad van bestuur voorlopig het vertrouwen in zijn secretaris-generaal. ‘We gaan dit verder onderzoeken’, zegt Paul De Knop, rector van de VUB en voorzitter van het FWO, ‘maar tot nader order gaan we ervan uit dat Jurgen Tack misleid is door malafide personen’.

In een officieel communiqué luidt het dat de secretaris-generaal ‘niet gekozen is op basis van awards maar van zijn realisaties op het terrein, zijn ervaring, zijn kennis van de onderzoekswereld’.

Elisabeth Monard, de vorige secretaris-generaal van het FWO, zegt ‘heel erg geschrokken te zijn’ door het nieuws. ‘Over de ware toedracht van het verhaal kan ik niets zeggen. Maar we hebben met het FWO tien jaar hard gewerkt aan transparantie en integriteit. Dit moet uitgeklaard worden, anders dreigt het imago van het Fonds beschadigd te worden.’

Ook het Inbo zit verveeld met de zaak. ‘Wij hebben het bericht indertijd geplaatst op initiatief van Jurgen Tack, erop vertrouwend dat het juist was’, zegt woordvoerder Koen Van Muylem. ‘Maar op zich had het niets met het instituut en zijn werking te maken.’ Persberichten over de prijsuitreiking zijn intussen verwijderd of aangepast op de Inbo-website.

Vlaams minister Philippe Muyters (N-VA), bevoegd voor wetenschappelijk onderzoek, laat weten ‘niet te twijfelen aan de integriteit van Tack’. ‘Hij is de dupe van bedenkelijke praktijken met awards, wat blijkbaar vaker voorkomt in de milieus die rond de Europese Commissie actief zijn’, zegt Muyters’ woordvoerder.

Verschillende bronnen binnen het Inbo die anoniem willen blijven, verklaarden tegenover De Standaard ‘niet verbaasd te zijn’ over het verhaal. Er zou intern al langer informatie verzameld geweest zijn. ‘Tack is een gladde jongen die altijd meer met zichzelf en zijn carrière bezig geweest is dan met de instelling’, luidt het oordeel. ‘Dat hij zich zo in de luren liet leggen, klinkt ook niet bepaald geloofwaardig voor een wetenschapper.’ Geliefd was hij kennelijk niet bij het instituut. ‘Toen hij vertrok barstte er spontaan een feestje los,’ zegt een bron.