Foto: Bart Dewaele

‘Nood aan Europa met een project’

Europa worstelt tegenwoordig met een paradox. De Europese Unie is nog nooit zo machtig geweest als nu en toch heeft het Europees project nog nooit zo onder vuur gelegen. De lijsttrekkers voor de Europese verkiezingen debatteerden vanavond over meer of minder Europa.

Aan het debat nemen deel: Bart Staes van Groen, Gerolf Annemans van Vlaams Belang, Guy Verhofstadt van Open VLD -en kandidaat voor Alde om voorzitter te worden van de Europese Commissie-, Kathleen Van Brempt voor SP.A, Johan Van Overtveldt voor N-VA, Marianne Thyssen van CD&V.

De eerste ronde begon we met een kleine stemming in de zaal. Hebben we in België nood aan wat meer eurosceptisme? Uit de opgestoken kaartjes blijkt dat de eurosceptici in de zaal in de minderheid zijn.

Heeft Europa goed werk geleverd?

Marianne Thyssen van CD&V verdedigt het beleid van Herman Van Rompuy, de voorzitter van de Europese Raad. Ze wijst erop dat we een zware economische crisis doormaken, waardoor het vertrouwen in instelllingen daalt omdat de mensen geen resultaat zien. ‘We hebben eerst de branden geblust, dan de economische en monetaire unie hertekend, nu is er economische groei en banen nodig. Er zijn voorspellingen van prille groei en we zien dat het vertrouwen in de Europese instellingen.langzaam terug komt’. Ze zegt dat de EU geen instrumenten had om de crisis aan te pakken. En daarom is ze trots op de prestaties van de Raad onder leiding van Van Rompuy. ‘Het was een moeilijke opdracht om alle landen op één lijn te krijgen. Hij kon dat omdat hij compromissen zocht, in de schaduw wilde werken in plaats van op de voorgrond te komen.’

Bart Staes van Groen vindt dat de Europese instellingen een gezicht nodig hebben, hij is niet onder de indruk van de leiderstalenten van commissievoorzitter Barosso. ‘Ook Herman Van Rompuy kon er geen hoopgevend project van maken. Zijn oplossingen werden vaak onderuitgehaald door de beurzen, er was geen leiderschap.’ Staes breekt een lans voor een ander Europa: niet alleen een Europa van soberheid volgens neoliberale principes, maar een Europa met een project. ‘Er zijn nog nooit zoveel werklozen in Europa geweest.’

Marianne Thyssen beaamt dat er een ander, meer solidair Europa moet komen, maar ze herhaalt dat Barosso in deze moeilijke economische omstandigheden zijn rol heeft vervuld. ‘Er was solidariteit tussen lidstaten die nog nooit eerder gezien was, ze waren bereid bevoegdheden af te staan, zoals het monitoren van de begrotingen.’

Gerolf Annemans van het Vlaams Belang vertolkt de Eurosceptische gedachte. Hij vindt dat er een weeffout in de Europese gedachte zit Het Vlaams Belang heeft afgehaakt na het Verdrag van Maastricht. ‘We doen alsof in alle landen hetzelfde beleid kan worden gevoerd. Ik vind dat de werkloosheid oplossen een taak van de lidstaten. De Europese Unie moet minder bevoegdheden krijgen. Kijk naar migratie. We hebben de nationale douanekantoren afgeschaft om sterkere buitengrenzen te krijgen, maar EU kan haar buitengrenzen niet beschermen. We hebben een migratiestroom op ons afgeroepen. Annemans is benauwd voor de komst van de Europese commissaris voor Begroting, die de landen vertelt hoe ze hun budget moeten beheren.

Bart Staes vindt dat Annemans een stap terug wil zetten. ‘Vlaanderen kan in dit tijdsgewricht geen strijd voeren tegen belastingsfraude of internationale milieuproblemen’, zegt hij. Ook Marianne Thyssen is die mening toegedaan: ‘Terugplooien op zichzelf is het daglicht ontkennen. Meer grootschalige problemen vragen grootschalige oplossingen en dus is een sterk Europa nodig’, zegt ze. Zij wil dat de Europese Unie de normen vaststelt en dan kijkt welk niveau een land kan halen. ‘Laat Europa de ruimte aan lidstaten opdat ze een beter sociaal beleid kunnen voeren.’ Zij denkt dat een Europese geharmoniseerde sociale zekerheid voorlopig niet haalbaar is, maar ze is wel voorstander van een minimumloon op termijn in alle Europese landen.

Annemans ziet geen heil in harmonisering. Hij is ervan overtuigd dat de Europese Unie ons geld kost. Vlaanderen is volgens hem beter af is zonder de Europese Unie. Verhofstadt gniffelt, Van Brempt snuift verontwaardigd. Staes betoogt dat de bankencrisis ook wel zonder de Europese Unie zou uitgebroken zijn, omdat we uit de crisis van de jaren dertig geen lessen hebben getrokken. Dankzij het parlement zijn de mogelijkheden van de banken aan banden gelegd, zegt Staes.

Niet te missen